Rutte: kritiek is compliment

Na forse kritiek van de HBO-raad krijgt staatssecretaris van Onderwijs Rutte de wind van voren van de universiteiten, die hem onbetrouwbaar noemen....

Mark Rutte heeft in de anderhalf jaar dat hij staatssecretaris van Onderwijs was, weinig vrienden in de sector overgehouden. Vrijdag fulmineerde voorzitter Doekle Terpstra van de HBO-raad in de Volkskrant dat Rutte nooit voor het onderwijs heeft gestreden. Zijn collega Ed d’Hondt van de universiteitenvereniging VSNU vindt hem zelfs onbetrouwbaar, maar Rutte is niet onder de indruk. ‘Bij gejuich uit deze hoek had ik me pas echt zorgen gemaakt.’

Volgens d’Hondt hebben de universiteitsbestuurders het met Rutte gehad. ‘Eerst waren ze boos, maar nu zijn ze onverschillig. Ze wantrouwen hem.’ Volgens hem houdt de staatssecretaris zich ‘stelselmatig’ niet aan zijn afspraken. ‘Bij de invoering van de leerrechten bijvoorbeeld. Hij wilde de leerrechten invoeren, en wij niet. We hebben afspraken gemaakt met hem over de voorwaarden waaronder we ermee konden werken. Daarvan is niets overeind gebleven.’

Toen Rutte overstapte van het staatssecretariaat Sociale Zaken naar Onderwijs, werd hij met enthousiasme ontvangen, ook door D’Hondt. ‘Je verwacht van een staatssecretaris die met gejuich wordt binnengehaald, dat hij de grote problemen aanpakt. Maar hij pikt een paar dingen eruit, zoals de bureaucratie, en daarover maakt hij een enorme drukte.’

Ook bij de studenten is Rutte zijn goodwill kwijt. Voorzitter Van Roemburg van studentenbond ISO vindt hem ‘een politiek handige kerel, maar hij stelt politiek succes boven inhoud’. Aanvankelijk sprak zijn oproep tot begeisterung haar aan, ‘maar nu zie je hem hetzelfde zeggen over de zorg en over heel Nederland. Het is inwisselbaar.’ Ook zij vindt dat Rutte niet voor het onderwijs heeft gestreden. ‘Vechten doe je niet met je vrienden, hij wil andere politici te vriend houden omdat hij ze later nog nodig heeft.’

Rutte vindt al die kritiek haast een compliment. ‘We zitten midden in het doorvoeren van belangrijke veranderingen. Doel is het hoger onderwijs teruggeven aan docenten en studenten om zo de kwaliteit te verhogen. Dit kan ingaan tegen de belangen van de gevestigde orde, verenigd in de koepels van bestuurders.’ Hij vindt het van politiek leiderschap getuigen dat hij ‘misstanden aan de kaak stelt en tegenwind incasseert’. Dat hij niet vecht voor het onderwijs, noemt hij ‘totale flauwekul’.

Rutte zegt drie essentiële veranderingen in het hoger onderwijs te willen doorvoeren: een nieuw bekostigingssysteem, een systeem om het bureaucratisch gehalte van instellingen voor iedereen zichtbaar te maken en een systeem om de kwaliteit voor iedereen zichtbaar te maken, ‘Uiteindelijk zal het me lukken voor deze dingen een breed front achter me te krijgen’, zegt hij.

Bij het middelbaar beroepsonderwijs kan Rutte nog wel een potje breken. Margo Vliegenthart van de BVE-Raad, de organisatie van het mbo, is ‘genuanceerd’, zoals ze zelf zegt. Rutte maakte een goede entree toen hij de kabinetsplannen temporiseerde om de inburgeringscursussen op stel en sprong te privatiseren. Verder heeft hij plannen klaarliggen tegen overbodige regelgeving en voor extra begeleiding van moeilijke leerlingen. ‘Als het kabinet op deze twee punten met goede voorstellen komt, ben ik positief over hem gestemd. Als....’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.