Rutte: koning betaalt gewoon belasting

Koning Willem-Alexander betaalt volgens premier Rutte 'alle belastingen die wij ook betalen'. De enige uitzonderingen: geen inkomstenbelasting over zijn uitkering, en vrijstelling van schenk- en erfbelasting tussen hem en de troonopvolger. Zo is het geregeld in de Grondwet en wat Rutte betreft blijft dat zo.

Koning Willem Alexander en koningin Máxima Foto ANP

De premier reageerde daarmee op een voorstel van PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt, woensdagavond tijdens de behandeling van het begrotingshoofdstuk De Koning. Recourt wilde dat de koning, 'net zoals iedereen met een bepaald vermogen', belasting gaat betalen. Hij spitste die wens toe op de derde vrijstelling uit de Grondwet: de koning betaalt geen belasting over vermogen dat hij nodig heeft om te functioneren.

De progressieve zijde van de Kamer stoort zich al jaren aan de voorrechten van de koning, vooral in combinatie met allerlei kosten die voor hem worden gemaakt. D66-leider Alexander Pechtold noemde 'een oneindige reeks aan incidenten' met 'huisjes, bootjes, hekjes, steigertjes en containertjes'. Dit keer kwam daar irritatie bij over de kosten voor het onderhoud van zeilschip De Groene Draeck, de verbouwing van Huis ten Bosch en de maatschappelijk moeilijk uit te leggen verhoging van het salaris van de koning.

In 2016 stijgt de uitkering aan Willem-Alexander met 43 duizend euro, tot 5.406.000 euro. Ook koningin Máxima en prinses Beatrix, de enige andere betaalde leden van het Koninklijk Huis, zien hun inkomsten met duizenden euro's stijgen. Ze zijn trendvolgers van de hoogste ambtenaar van het land, de vicepresident van de Raad van State. Omdat alle ambtenaren erop vooruit gaan, gaan zij het ook, inclusief een eenmalige gift van 500 euro. Maar waar iedereen in Nederland daarover belasting betaalt, doen zij dat niet.

'Regels moeten veranderen'

'Ik wil dat de regels op dit punt worden veranderd', zei Recourt. 'Ik begrijp dat bij de positie van de koning een zekere status, levensstijl en inkomen hoort. Maar als de afspraken zo zijn dat de koning als 'trendvolger' van ambtenaren ook de nullijn loslaat, dan moet de keerzijde daarvan zijn dat hij niet alleen het zoete krijgt. De franje van Oranje moet binnen bepaalde grenzen blijven.'

Recourt stelde voor de Grondwet ongemoeid te laten en bij wet te regelen dat Willem-Alexander meer vermogensbelasting gaat betalen. Maar volgens Rutte is de derde vrijstelling uit de Grondwet 'een dooie letter', omdat al het functionele vermogen inmiddels is ondergebracht in stichtingen. Daarvoor gelden andere belastingregels. Recourt reageerde verbaasd. 'Als dit een lege huls zou zijn, is dat nieuw.' 'Dan is dit een vreemde avond', concludeerde ook SP-Kamerlid Ronald van Raak. 'Het ei van de PvdA is dus een leeg ei?' 'Zo is het', beaamde Rutte.

De premier riep in herinnering dat de Wet Financieel Statuut Koninklijk Huis alle financiën regelt die uit de Grondwet voortvloeien. De wet uit 1972 is juist bedoeld om discussies over het huishoudboekje van de Oranjes te vermijden. De wet is in 2009, met Kamerbrede steun, nog een keer gemoderniseerd, hield hij met name Pechtold voor. 'Je hebt ankers nodig, anders maak je er een zootje van', waarschuwde Rutte.

Premier Mark Rutte Foto anp
Meer over