NIEUWSCORONAMAATREGELEN

Rutte kondigt opnieuw een (gedeeltelijke) lockdown af: ‘Dit gaat pijn doen’

Het kabinet haalt een ‘hamer’ uit de kast om het opgeleefde coronavirus te pletten. De dinsdag aangekondigde maatregelen grijpen diep in in het dagelijks leven. ‘Maar het is de enige manier.’

Premier Mark Rutte geeft toelichting op de aanscherping van de coronamaatregelen in Nederland.Beeld ANP

Een gedeeltelijke lockdown om een volledige lockdown te voorkomen. Met onder meer de sluiting van de cafés en bars, het afblazen van alle evenementen en een mondkapjesplicht kiest het kabinet voor een stevige aanpak, hoewel de situatie op de intensive cares nu nog te overzien is.

Dat beeld is ‘verraderlijk’, zei minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) op de persconferentie. Het virus verspreidt zich exponentieel. ‘Zodra je het echt terugziet in de ziekenhuizen, ben je eigenlijk al te laat. Dus uit voorzorg grijpen we grof in.’

Dat ‘is een harde boodschap, en de maatregelen gaan ook pijn doen’, erkende premier Mark Rutte, wiens toon eerder bezorgd dan fel was. ‘Maar het is de enige manier. Want de feiten liegen niet. We moeten streng zijn voor onszelf en strenger zijn op ons gedrag.’

Minder sociaal verkeer

Onverwacht lang is de horizon van de gepresenteerde maatregelen die woensdagavond om 22 uur ingaan: minimaal vier weken. Volgens Rutte is ‘vooral gekeken naar maatregelen die zorgen voor minder sociaal verkeer, zonder dat cruciale maatschappelijke sectoren in het gedrang komen’. Het onderwijs blijft daarom ongemoeid; het opnieuw sluiten van de scholen wil het kabinet zo lang mogelijk uitstellen.

Het zal een schrale troost zijn voor zij die midscheeps worden geraakt door de maatregelen die nu al wel ingaan, met voorop de eigenaren van cafés en restaurants. Tijdens de eerste golf moesten zij de deuren al sluiten, nu moet dat opnieuw. Met alle mogelijke gevolgen voor hun onderneming. Rutte: ‘Een keiharde dobber, maar we kunnen er niet omheen.’ Het aantal clusters van besmettingen is in de horeca relatief beperkt, ‘maar het gaat meteen wel om grote groepen en heel veel contactmomenten’.

Verstrekkend is ook het verbieden van alle evenementen. Van openluchtconcerten en buurtbarbecues tot theaterfestivals en kermissen: overal gaat een dikke streep doorheen. Voor de kunsten breekt opnieuw een onzekere tijd aan, want de ontheffingen worden ingetrokken die sommige schouwburgen en theaterzalen kregen op het maximale aantal van dertig bezoekers.

Het kabinet treft deze maatregelen niet omdat restaurants of schouwburgen de regels massaal schenden, benadrukten Rutte en De Jonge. Het gaat het kabinet om het over de hele linie terugbrengen van de hoeveelheid reisbewegingen en dus mogelijke besmettingsmomenten. De getroffen sectoren zijn het kind van de rekening.

‘Discussie over mondkapjes slechten’

De mondkapjesplicht was de opvallendste maatregel die het kabinet dinsdagavond presenteerde. Sinds het begin van de coronacrisis toonde het kabinet zich wars van het mondkapje, gesouffleerd door het Outbreak Management Team, dat geen meerwaarde zag in een plicht. Het maatschappelijke debat over het mondkapje sukkelde echter voort. Dat heeft afgeleid van het daadwerkelijke coronabeleid, stelde Rutte vast.

Om ‘de slepende discussie daarover voor eens en altijd beslechten’, worden niet-medische mondkapjes nu toch verplicht voor iedereen vanaf dertien jaar die zich verplaatst in een ‘publieke binnenruimte’. Dat kunnen bijvoorbeeld winkels, musea en theaters zijn. Ook gaat de plicht gelden in het onderwijs, op de middelbare school en hoger.

Tot die plicht juridisch is vastgelegd, geldt een ‘dringend advies’. Net als bij de thuisquarantaine betekent het woordje advies niet dat je het zomaar naast je neer kan leggen, zei De Jonge getergd. Hij zag in de huidige laconieke omgang met adviezen iets ‘heel Hollands’. ‘Als de GGD tegen je zegt: ga op je kont op de bank zitten, dan moet je het gewoon doen.’

Als het nu niet lukt, zijn de gevolgen – zowel voor de volksgezondheid als de economie – niet te overzien. Op de nieuwe ‘routekaart’, die het kabinet naar Iers voorbeeld opstelde en waarop de te nemen maatregelen per risiconiveau staan voorgeschreven, bevindt Nederland zich meteen al op het hoogste niveau vóór de lockdown: zeer ernstig.

‘Het is aan ons allemaal’, besloot Rutte. ‘Wees niet die eigenwijze persoon die de randjes van de regels opzoekt. Wees die realistische Nederlander die opstaat en zijn verantwoordelijkheid neemt als het erop aankomt. En dat is nu.’

Lees ook

Lockdown funest voor economie? Soms is niks doen erger, menen steeds meer economen
De strenge aanpak waarmee het kabinet dinsdagavond komt, zou rampzalig zijn voor de economie. Maar deskundigen beginnen te twijfelen over de gevolgen van bijvoorbeeld een lockdown. ‘Ook zonder maatregelen zal de economie hard geraakt worden.’

Coronawet met ruime meerderheid aangenomen door Tweede Kamer
De veelbesproken coronawet is aangenomen door de Tweede Kamer. Een ruime meerderheid stemde dinsdag voor de wet, die het huidige coronabeleid van een stevigere juridische basis moet voorzien.

Zeven experts kraken de coronacommunicatie van het kabinet – en zeggen hoe het beter kan
Communicatieprofessionals zijn het eens: het kabinet heeft de coronacrisis veel te lang benaderd als een medisch probleem. ‘Vanaf de zijlijn kritiek geven is natuurlijk makkelijk’, zegt hoogleraar risicocommunicatie Daniëlle Timmermans van het Amsterdam UMC, ‘maar er zijn dingen fout gelopen die voor communicatie-experts echt vanzelfsprekend zijn.’ We zetten de adviezen op een rij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden