Rutte klinkt verzoenend in de senaat

Het kabinet zal zoveel mogelijk samenwerking zoeken met andere partijen om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren. 'Als een kabinet zoveel vraagt van de samenleving als dit kabinet, kan niet volstaan worden met 37 zetels plus één', zei VVD-premier Mark Rutte dinsdag tijdens de Algemene Beschouwingen in de Eerste Kamer.

DEN HAAG - De coalitie van VVD en PvdA, in de Tweede Kamer goed voor 79 van de 150 zetels, blijft in de Eerste Kamer steken op 30 van de 75 zetels. Rutte toonde zich daarvan zeer doordrongen. In zijn eerste reactie op de bijdragen van de voorzitters van de senaatsfracties sloeg hij een verzoenende toon aan en toonde hij zich ontvankelijk voor ideeën van de oppositie.


Zo citeerde hij uitgebreid uit de bijdrage van fractievoorzitter Elco Brinkman van het CDA, een partij die in de Tweede Kamer is gedecimeerd, maar in de senaat over een cruciaal zeteltal van negen beschikt. Die zetels kunnen doorslaggevend zijn voor onder meer de kabinetsplannen voor de arbeidsmarkt. 'De woorden van de heer Brinkman spreken me zéér aan', verzekerde Rutte. Ook had hij lovende woorden voor de onlangs afgezwaaide christen-democratische bewindslieden.


Veel maatregelen die het kabinet de komende periode neemt 'zullen de traditionele partijgrenzen overstijgen', beloofde Rutte. 'Ze zullen niet links of rechts zijn, maar bij uitstek in het algemeen belang.'


In antwoord op vragen van Tineke Strik, plaatsvervangend fractievoorzitter van de senaatsfractie van GroenLinks, beaamde Rutte dat het regeerakkoord 'niet in beton gegoten' is. 'Maar we gaan er niet blanco in.' De ene na de andere fractievoorzitter waarschuwde Rutte: al in de Tweede Kamer zal het kabinet rekening moeten houden met de wensen van de oppositie.


Brinkman: 'Laat het kabinet zich niet verslikken in alles-of-niets-voorstellen, want dan lokt het een moment van tegenstemmen op het geheel uit, terwijl misschien maar één onderdeel bezwaren oproept. Liever een op tijd gewijzigd dan een verworpen voorstel.'


Ook vice-fractievoorzitter Hans Engels van D66, nodig voor bijvoorbeeld steun voor het sociaal leenstelsel, voerde de druk op. Dat de senaat geen politiek oordeel zou mogen vellen, was 'een misverstand'. 'Er bestaat geen staatsrechtelijke belemmering om een politieke eindafweging te maken.'


Stem ons gunstig, zei Engels met zoveel woorden, op onderwerpen als verdere hervormingen, duurzaamheid en Europa. Dan zal de D66-fractie de kabinetsvoorstellen 'kritisch, maar met een zekere welwillendheid beoordelen'.


De meeste kritiek in de eerste termijn van de senaat was voor voorzitter Marleen Barth van de PvdA-fractie. Met name Tiny Kox van de SP nam haar onder vuur vanwege het breken van verkiezingsbeloften en het inslikken van de inkomensafhankelijke zorgpremie. 'De heer Hermans (leider van de senaatsfractie van de VVD) hoefde zijn duim maar omlaag te houden en weg was-ie!'


Verschillende partijen spraken ergernis uit over de opstelling van PvdA-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans bij de stemming over erkenning van de Palestijnse staat. Als Kamerlid was Timmermans voor geweest, als minister stemde hij blanco. Barth: 'Hij heeft nu een andere verantwoordelijkheid. Als je minister bent, kun je je wat minder permitteren dan als Kamerlid.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden