Column

Rutte is goed in reuring

Bert Wagendorp
null Beeld ANP
Beeld ANP

Mark Rutte haalde hem uit de kast om ons erop te wijzen dat we niet steeds moeten zeuren over hoe ver we nog van het pensioen zitten en dat we gewoon wat harder moeten roeien als het even stroom tegen is. Diederik Samsom noemde het praatje van de premier in NRC 'gratuit' en hoogleraar sociale filosofie Kunneman, die de term bedacht, vond in Trouw dat Rutte er oppervlakkig mee omsprong: het Dikke Ik. Binnenkort komt er een Kamerdebat over - straks valt het kabinet nog over het Dikke Ik. Probeer dat maar eens uit te leggen aan je buitenlandse vrienden, the Fat Me/ das Dicke Ich/ le Gros Moi.

Onze premier is er een meester in met een paar zinnetjes voor een hoop reuring te zorgen, dat moet je hem nageven. Hij reserveert zijn oprispingen meestal voor VVD-congressen, waar ze gek zijn op geintjes om de PvdA te pesten. Rutte beleeft daar veel plezier aan. Hij had eerst nog wel even met Samsom gebeld om te vragen of hij de term mocht gebruiken, en dat mocht. Wist dus kennelijk niet dat Samsom hem ook maar had geleend. Wat Diederik er eigenlijk mee had bedoeld, liet Rutte koud. Hij vond het gewoon wel een lekker bekkend ritmisch rijtje woorden: het dikkik.

Om de kwestie in de lucht te houden, herhaalde de premier gisteren vanuit India dat we, dikkiks die we zijn, niet steeds op de overheid moeten rekenen, geen hufterig verdrag moeten vertonen en dat Samsom met dat 'gratuit' vermoedelijk doelde op de premier van een ander land.

En dat op de dag waarop De Nederlandsche Bank verklaarde dat de 'zeven magere jaren' voorbij zijn, dat de consument weer helemaal terug is en de economie weer stevig gaat groeien. Het consumptiepeil zit nog altijd op dat van 2005, dus we moeten de komende tijd twaalf jaar inhalen door het geld rücksichtlos over de balk te smijten en een groeispurt naar consumptiepeil 2017 te maken: het is de bedoeling dat we ons helemaal te pletter consumeren.

Laat het Dikke Ik dus maar weer uit de kast komen - althans, het Dikke Ik volgens Harry Kunneman. Consumptieve mateloosheid is een van de kenmerken van diens Dikke Ik en economische groei de dominante maatstaf. Dat zou volgens Kunneman nou juist een keer afgelopen moeten zijn. Waaruit volgt dat zowel Ruttes als Samsoms Dikke Ik een andere is dan die van Kunneman: PvdA én VVD lopen na een procentje groei de polonaise en toeteren op de feesttrompet.

Het Dikke Ik is net zoiets als 'de hardwerkende Nederlander': labels waar je weinig tot niks mee kunt en die vooral hun nut bewijzen voor de verongelijkte burger: die haat het Dikke Ik en ís de hardwerkende Nederlander. Het is nutteloze versimpeling en verhulling in kindertaal: Rutte en Samsom hebben het over het verschil tussen sociaal-democratie en liberalisme. Zeg dat dan gewoon.

Mark Ruttes Dikke Ik is een hufterige steuntrekker die niet kan wachten tot hij de AOW in kan, die van Diederik Samsom is alleen nog solidair met zichzelf. De enige overlapping zit in de Dikke Ik-bankier: die haatfiguur overbrugt inmiddels in gedeelde afkeer alle politieke tegenstellingen.

De Dikke Ik kan door iedereen naar behoeven worden ingevuld en dat gebeurt dus ook. Wilders Dikke Ik is een Marokkaan, die van de Partij voor de Dieren en GroenLinks een patser in een BMW die 1 op 8 rijdt. De Dikke Ik van de SP is Mark Rutte zelf. Waarmee de term dus onbruikbaar is geworden, behalve voor een woordspelletje voor politici die snakken naar het zomerreces - benieuwd of Rutte dat ook dikkiks vindt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden