Rutte in debat met Kamer: even rust rond koninklijke financiën en wie wordt 'designated survivor'?

De drie opmerkelijkste onderwerpen uit het Tweede Kamerdebat op een rijtje

Het Tweede Kamerdebat met premier Rutte over de begrotingen van Algemene Zaken en Koninklijk Huis waaierde dinsdag uit over een veelheid van onderwerpen. De drie opmerkelijkste.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima met de prinsessen tijdens de fotosessie van de koning met zijn gezin bij de Kagerplassen. Beeld ANP

1. De koning en het geld

Jarenlang trok SP-Kamerlid Ronald van Raak gelijk op, naar eigen zeggen, 'door weer en wind met mijn strijdmakker Alexander Pechtold van D66'. Vorig jaar nog betichtte premier Mark Rutte (VVD) de twee van populisme, toen ze ageerden tegen de toekomstige uitkering van 1,5 miljoen euro aan prinses Amalia zodra zij 18 wordt.

Twee jaar geleden dienden zij samen een motie in, met de PvdA als derde partij, die de premier opriep te onderzoeken hoe de koning inkomstenbelasting kon gaan betalen over zijn uitkering. De motie werd aangenomen. Rutte legde haar naast zich neer.

En nu, nu D66 in het kabinet zit? 'Hoe gaan we ervoor zorgen dat de minister-president deze motie alsnog uitvoert?', vroeg Van Raak. 'Wat mij betreft steken we er geen energie meer in', zei D66- Kamerlid Joost Sneller gedecideerd. Hij is de nieuwe woordvoerder in zijn fractie en 'werkt niet voor de bühne'. Onder verwijzing naar de Grondwet: 'U weet dat er een tweederde meerderheid voor nodig is en die is er niet. Dus dit is een doodlopend spoor.'

'Administratieve hassle'

Verbijstering bij SP en PvdA, tevredenheid bij Rutte die zich al twee jaar verzet tegen deze 'administratieve hassle'. Tegen Van Raak: 'Als u dit zo belangrijk vindt, moet u een initiatiefwetsvoorstel schrijven. Dan krijgt u nog technische bijstand ook. Maar het kabinet maakt geen wetsvoorstellen waar het geen zin in heeft.'

Het betekende dat rond de koninklijke financiën voorlopig rust heerst, want de hele Kamer bedankte de commissie-Van Baalen die een veronderstelde belastingdeal uit het verleden onderzocht. Uit het twee weken geleden gepresenteerde rapport bleek dat die er niet was, al kon ook het historisch onderzoek niet alle onduidelijkheden wegnemen.

Wat rest: de almaar oplopende kosten voor de verbouwing van Huis ten Bosch, inmiddels 63,1 miljoen. Maar die vallen onder het Rijksvastgoedbedrijf. Daarvoor is staatssecretaris Raymond Knops (Binnenlandse Zaken, CDA) nu verantwoordelijk, liet Rutte niet na te zeggen, en die moet in januari meer duidelijkheid geven. Na weer een onderzoek, dat ook van belang is met het oog op de komende renovatie van het Binnenhof.

2. Wie wordt de 'Designated Survivor'?

Dezelfde Joost Sneller van D66 bleek, behalve oud-student in Amerika, ook een Netflix-kijker en kwam met vragen over een mogelijke aanslag op Prinsjesdag. Het dreigingsniveau in Nederland is al tijden substantieel. Wat als heel de politieke en bestuurlijke polder in de Ridderzaal zit om naar de Troonrede door de koning te luisteren - wie neemt dan het landsbestuur over als de vijand de nucleaire optie loslaat op het Binnenhof?

In de Verenigde Staten hebben ze daar de 'designated survivor' voor, de aangewezen overlever, tevens onderwerp van een spraakmakende tv-serie. Wie, minister of Kamerlid, zou dat hier moeten zijn? Want een ambtelijk bewind na een terreurdaad zou 'een democratisch gat' betekenen, aldus Sneller.

Netflix-luchtballonnetje

De Kamer deed er wat lacherig over. Van Raak bitste: 'D66 heeft zoveel problemen dat die kennelijk met een Netflix-luchtballonnetje gecamoufleerd moeten worden.' Ook Rutte leek zich er met een grap vanaf te maken, verwijzend naar de memoires van voormalig VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes: 'Zo zie je maar dat die series ook nuttig zijn voor andere dingen dan ze hier bekijken als je geen debat hebt.'

Daarna serieus: 'Wat ik wil toezeggen: ik kijk hoe het nu is geregeld, waar eventuele gaten zitten en wat routes zijn om die te dichten. Dus zonder dat er nu direct aanleiding voor is, ben ik bereid dit technisch in beeld te brengen.' Point taken.

3. Een vrouw als minister van Staat

De PvdA bracht in het uitwaaierende debat in dat de volgende minister van Staat een vrouw moet zijn. Met als argument dat deze erebaan, verleend door de koning op voordracht van de ministerraad, nu louter door mannen wordt vervuld. Het zijn er op dit moment zes, van even respectabele als kwetsbare leeftijd. Een ervan was deze zomer prominent zichtbaar: Herman Tjeenk Willink, oud-vicepresident van de Raad van State, die als informateur de kabinetsformatie vlot trok.

Rutte kan op diversiteitsgebied wel een zetje gebruiken, besefte hij ook zelf. Al stelde hij eerst nog vast: 'Twee vrouwelijke ministers van Staat sinds 1815, wow, dat loopt storm.' Maar dat er de afgelopen dertig jaar in het politieke bestuur veel is veranderd, was ook hem niet ontgaan. 'Er zijn veel capabele vrouwen. Als het geen resultaatverplichting is, zeg ik toe dat het voor de hand ligt dit bij een volgende benoeming tot uidrukking te laten komen.'

Deze 'royale' toezegging was voor de PvdA voldoende de motie die klaar lag op zak te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.