Rutte III wil CO2-uitstoot verminderen door het ondergronds op te slaan. Goed idee?

Drie vragen over de opslag van koolstofdioxide

Rutte III wil de uitstoot van CO2 in 2030 met 49 procent verminderen. Dat zal vooral moeten door opslag van CO2 onder de grond. Lukt dat?

Luchtfoto van het hoogovens complex van Corus Nederland aan het Noordzee kanaal. Foto anp

Zijn er geen handiger oplossingen om de uitstoot te verminderen?

Zeker wel. De beste manier is om die CO2 niet meer te produceren, dan hoef je het ook niet onder de grond te stoppen. Dat is ook wat milieuorganisaties zoals Greenpeace en Urgenda bepleiten. Die zeggen: steek je geld in de productie van duurzame energie, dat is beter en goedkoper. Dat doet het kabinet ook, zij het dat over het tempo te twisten valt. Volgens het regeerakkoord moeten er meer windmolens komen en alle kolencentrales moeten uiterlijk in 2030 dicht. Dat laatste scheelt al 12- van de 56 miljoen ton CO2 die in 2030 extra moet zijn verminderd.

De opdracht om 18 miljoen ton onder de grond te stoppen (technische term: carbon capture storage, ccs) is er een aan de industrie, met name aan de zware industrie. Alleen die kan aanspraak maken op een subsidie voor ccs. Een deel van de zware industrie kan voorlopig niet zonder fossiele brandstoffen, en zal dus CO2 uitstoten.

Hoe staan die bedrijven tegenover opslag van CO2?

Cruciaal zijn drie bedrijfstakken: de olieraffinaderijen, de staalindustrie en de kunstmestfabrieken. Voorwaarde voor ccs is wel dat er zuiver CO2 voorhanden is. Als de rookgassen eerst nog moeten worden gezuiverd, wordt het al gauw te duur. Staalproducent Tata ziet wel mogelijkheden. Hij werkt al jaren aan een nieuw productieproces voor staal, dat de aloude techniek van de hoogoven kan vervangen: hisarna. Als dit procedé over enkele jaren op grote schaal kan worden ingezet, komt er nagenoeg schone CO2 uit. En dan wordt het makkelijk. 'Op ons terrein komt een aantal aardgasleidingen uit de Noordzee aan land', zegt een woordvoerder. 'Als die aardgasvelden leeg zijn, zouden we die leidingen zo kunnen gebruiken om CO2 ondergronds te brengen.' Ook kunstmestfabrikant Yara, die in Sluiskil in Zeeland een grote fabriek heeft staan, onderzoekt de mogelijkheid van CO2-opslag. Het Noorse moederbedrijf experimenteert er al mee. Yara produceert in Sluiskil jaarlijks 3 miljoen ton schone CO2. Maar de opdracht om 18 miljoen ton op te slaan, is 'wel enorm veel', aldus het bedrijf. 'Op dit moment gebeurt er nog niets.'

'Energienota omhoog'
Huishoudens zien hun energierekening de komende jaren door energiebelastingen met 200 euro per jaar stijgen. Dat concludeert Vereniging Eigen Huis op basis van doorrekeningen van de plannen in het regeerakkoord. De belangenvereniging voor huizenbezitters vreest dat huishoudens de hogere energierekening straks niet meer kunnen betalen.Bovendien zou het ook nog maar de vraag zijn in hoeverre consumenten zullen profiteren van de nieuwe energiebelastingen.

Wat zijn de ervaringen met opslag?

Nederlands enige ervaring met ccs is een politieke: pogingen om een project in Barendrecht te beginnen (dat ging over 10 miljoen ton in totaal), strandde op massaal verzet van de bevolking. En pogingen om de CO2 van twee splinternieuwe kolencentrales onder de grond te stoppen (een miljoen ton per jaar), strandden enkele weken geleden toen de energiemaatschappijen Engie en Uniper zich terugtrokken.

Lees hier wat het nieuwe kabinet nog meer van plan is op klimaatgebied:

Ondanks 'groenste regeerakkoord ooit' blijven kolencentrales tot 2030 open
De kolencentrales blijven de komende jaren ongemoeid. Pas in 2030, zo stelt het regeerakkoord van Rutte III, moeten ze alle vijf dicht. Dat is een grote tegenvaller voor de milieubeweging, die al jaren roept dat snelle sluiting van de kolencentrales de beste maatregel is voor het klimaat.

Gezocht: supermens (liefst D66) als minister voor milieu
Er schuift vanaf november elke vrijdag een beklagenswaardige, nieuwe figuur aan tafel in de Trêveszaal voor de ministerraad. Het is de Klimaatminister, waarschijnlijk van D66-huize, met een oneindig vertrouwen in de toekomst. (+)