dagkoersen uw politieke nieuwsbrief

Rutte III regeert per aanmoediging

Uw politieke nieuwsbrief

Staatssecretaris Tamara van Ark. Beeld ANP

Goedemiddag, het is de dag van de goede kabinetsvoornemens. De zorg krijgt minder regels, schuldenaren meer begeleiding, en er wordt meer en sneller gebouwd. Mits alle betrokkenen zich gestimuleerd voelen door de aanmoedigingen van het kabinet. Niet iedereen is onder de indruk.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Regel het hier heel eenvoudig.

VOORNEMEN VAN DE DAG I
Betaalplicht schuldenaar versoepeld

Met hun documentaireserie Schuldig wonnen Sarah Sylbing en Ester Gould de Nipkowschijf en werden ze verkozen tot journalisten van het jaar.  Niet eerder kwamen de enorme problemen van mensen met onbetaalbare schulden zo indringend in beeld. Met journalist Jesse Frederik van het journalistieke platform De Correspondent schreven de documentairemakers vervolgens hun manifest Schuldvrij, met vijf aanbevelingen aan de politiek. 'Wij wilden meer doen dan een serie maken waar mensen naar kijken en iets van vinden', verklaarde Sylbing destijds in de Volkskrant. 'Als er niet echt iets door verandert, voelt het onbevredigend.'

Het is niet onopgemerkt gebleven. Vandaag kwam het antwoord van het kabinet,  met een heus offensief tegen het schuldenprobleem onder regie van staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken. Verkeersboetes vanaf 75 euro mogen voortaan in termijnen worden voldaan. Als iemand drie maanden zijn zorgverzekering niet betaalt, wordt de zorgtoeslag rechtstreeks aan de zorgverzekeraar overgemaakt. Hetzelfde kan gebeuren met de huurtoeslag die dan rechtstreeks naar de woningcorporatie gaat.

Dat is althans wat het kabinet graag wil. Het gaat erover in gesprek met de zorgverzekeraars en de woningcorporaties, in de hoop dat die meewerken. Intussen zint het op plannen om ook uitwassen bij het innen van openstaande rekeningen door incassobureaus aan te pakken. 

Van al die plannen is Jesse Frederik vooralsnog niet onder de indruk. Al is het maar omdat de overheid zichzelf spaart. 'Veel is nog niet uitgewerkt. Het zijn vooral onderzoekjes en voornemens. Dit is geen revolutionair plan. Het kabinet laat hier veel liggen. Het gespreid betalen van die verkeersboetes wordt bijvoorbeeld gebruikt als excuus om dan maar niets te doen aan de enorme verhogingspercentages voor mensen die niet meteen betalen.'

VOORNEMEN VAN DE DAG II
'Weg met regeldruk in zorg'

In dezelfde categorie van goede voornemens: het plan van de drie bewindslieden op Volksgezondheid tegen de regeldruk in de zorg. De administratieve lasten voor zorgverleners moeten vanaf nu elk jaar verminderen, laten de drie weten. Het gevoel van artsen en verpleegkundigen is daarbij leidend: zij moeten ervaren dat zij minder tijd kwijt zijn aan onzinnige klusjes. 

Werk aan de winkel dus, maar niet zozeer voor het kabinet. De bewindslieden verwachten vooral dat brancheverenigingen, toezichthouders, financiers, zorgverzekeraars en zorginstellingen zelf aan het schrappen slaan. Dat wordt allemaal vastgelegd in 'hoofdlijnenakkoorden' met de sector.

Maar wat nu, vroeg verslaggever Michiel van der Geest, als ook dit zoveelste offensief tegen de bureaucratie niet lukt? Staatssecretaris Blokhuis: 'Er zitten geen sancties op. Onze rol is redelijk beperkt. Wij roepen de mensen bij elkaar, monitoren de voortgang en zorgen dat het programma van de grond komt. Maar een percentage of kwantitatieve doelstelling hebben we niet.'

VOORNEMEN VAN DE DAG III
Meer en sneller bouwen

Naar zo'n percentage waarop het kabinet kan worden afgerekend is het ook vergeefs zoeken in het derde voornemen van vandaag: de Nationale Woonagenda. Verhuurders, bouwers, projectontwikkelaars, investeerders, makelaars, bewonersorganisaties en de overheid hebben afspraken gemaakt om het woningtekort te bestrijden.

Maar verwacht geen  overheidsmasterplan dat gaat leiden tot planmatig gebouwde stadsuitbreidingen à la de Vinexlocaties uit de jaren negentig. Er 'wordt ingezet' op het versnellen van bestaande bouwplannen, er 'wordt bekeken' hoe de plancapaciteit van de bouw vergroot kan worden, er 'wordt samen met huurders en verhuurders gezocht' naar oplossingen voor de huurmarkt en er wordt 'in gesprek gegaan' met de woningcorporaties over wat zij kunnen betekenen. Minister Ollongren is duidelijk over haar rol: zij ziet zichzelf als 'aanjager'. 

DE STIJL VAN RUTTE III
Regeren per aanmoediging

Zo wordt op één dag drie keer treffend geïllustreerd hoe het derde kabinet-Rutte tot nu toe regeert. Na de beleidsstorm van Rutte II keert Rutte III terug naar de polder om daar met zoveel mogelijk mensen afspraken te maken.  Het kabinet wil van alles, maar ook na bijna zeven maanden zijn er nog nauwelijks nieuwe wetsvoorstellen. Wel besteden de meeste bewindslieden een groot deel van hun tijd aan overlegtafels, waar zij anderen aanmoedigen tot actie

Het grote voordeel voor het kabinet: maatschappelijk verzet tegen het beleid blijft beperkt. Wie aan tafel zit, staat niet te demonstreren. Het grote nadeel voor onze gekozen volksvertegenwoordiging:  die staat vaak buitenspel. Al die plannen, afspraken en voornemens vallen buiten de controle van de Kamer. Wat moet een Kamerlid met afspraken over minder zorgregels als er geen concrete doelstelling wordt genoemd? Hoe groot is de kans dat het parlement nog iets wezenlijks kan veranderen aan een 'akkoord' dat al door alle betrokken lobby-organisaties achter de schermen is uitonderhandeld en ondertekend? 

Nog dit jaar verwacht in Den Haag: een sportakkoord, een reeks akkoorden tegen de kostenstijging in de zorg, een nationaal preventieakkoord tegen roken en overgewicht, natuurlijk het pensioenakkoord en ga zo maar door. Het huzarenstuk voltrekt zich op dit moment aan de 'klimaattafels' van Ed Nijpels, die in juli hun Nationale Klimaatakkoord moeten presenteren.

Voorlopig geldt voor de meeste Kamerleden: rustig aan de zijlijn staan en afwachten of er iets van komt. 

Premier Rutte. Beeld AFP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.