Rutte III op zoek naar Wiv-compromis

Uw politieke nieuwsbrief

Sint Maarten, september 2017. Foto ANP

Goedemiddag. Sint Maarten krijgt, zeven maanden na orkaan Irma, het eerste geld voor de wederopbouw. Het kabinet dubt na het referendum over aanpassingen aan de inlichtingenwet. D66 kan zich mogelijk opmaken voor de volgende tegenslag. En kent u die van die minister van Buitenlandse Zaken die niet naar Moskou ging?

Dit zijn de Dagkoersen. Hier kunt u zich er eenvoudig op abonneren.

Foto de Volkskrant

DEBAT VAN DE DAG
Sint Maarten krijgt geld

Het duurde ruim een half jaar, maar vanaf vandaag zou de geldstroom van Nederland naar het door orkaan Irma getroffen Sint Maarten op gang moeten komen. Staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA) kondigt dat aan in een interview (+) met de Volkskrant. Via een fonds dat de Wereldbank beheert, komt de eerste 110 miljoen euro vrij, minder dan een kwart van wat in totaal beschikbaar is. Namens Nederland zal Frans Weekers (VVD), oud-staatssecretaris van Financiën, twee jaar toezicht houden op een verantwoorde besteding van het geld.

Vandaag legt Knops aan de Tweede Kamer uit wat zijn plannen zijn. Dat het zo lang duurde om het dringend noodzakelijke geld naar Sint Maarten over te maken, komt door de politieke instabiliteit op het eiland en tijdrovende onderhandelingen met de Wereldbank, schrijft verslaggever Remco Meijer. De Sint Maartenaren zitten om hulp te springen, meldt correspondent Kees Broere (+). Want nog lang niet alle 40 duizend inwoners, plus mogelijk tienduizenden illegalen, hebben een dak boven het hoofd. En dan begint over een paar weken ook nog het Caribische orkaanseizoen.

Kort nadat Irma, de zwaarste orkaan ooit, had huisgehouden op Sint Maarten beloofde het kabinet in Den Haag ruim een half miljard euro beschikbaar te stellen - bijna 14.000 euro per inwoner. 'Veel geld voor een kleine bevolking', zegt Knops. Oftewel: corruptie ligt op de loer. Daarom komen de miljoenen in tranches en zit de Wereldbank ertussen. Die heeft 'ervaring met wederopbouw in het Caribisch gebied', aldus Knops. Een vertegenwoordiger van de Wereldbank en een van Sint Maarten gaan met Weekers projecten voor de wederopbouw beoordelen. Weekers (50) trad begin 2014 af omdat de Kamer geen vertrouwen had in de wijze waarop hij greep probeerde te houden op de Belastingdienst. Hij was daarna twee keer waarnemend burgemeester (Heerlen en Beek) en is nu in Londen bewindvoerder bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling.

Staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties) Foto ANP

VRAAG VAN DE DAG
Wat nu met de Wiv?

Wat te doen met de Wiv, de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten? Die vraag kan de coalitie in potentie splijten. D66 wil na het 'nee' bij het raadgevende referendum hoe dan ook substantiële wijzigingen aanbrengen in de Wiv. Het CDA is allesbehalve happig. De coalitietop spreekt er vandaag intern opnieuw over, weet politiek verslaggever Frank Hendrickx. Minister Kajsa Ollongren (D66) komt naar verwachting met suggesties om tegemoet te komen aan de nee-stemmers. 'Bronnen binnen de coalitie', zo melden media, zeggen dat er vandaag al een deal kan zijn.

Het is de vraag of CDA-leider Sybrand Buma ook bij die 'bronnen in de coalitie' hoort. Tegen de Volkskrant blijft Buma vandaag herhalen dat hij 'afwacht' waar het kabinet mee komt. Achter de schermen valt te horen dat de onderhandelingen binnen de coalitie ook zomaar nog langer kunnen duren. Buma heeft zich eerder diep ingegraven door te verklaren dat hij hoe dan ook zou vasthouden aan de Wiv.

Bij een eventueel compromis gaat het niet meevallen om met een gemeenschappelijk verhaal naar buiten te komen. D66 zal iedere wijziging verkopen als een majeure aanpassing. Het CDA zal het juist afdoen als cosmetica die niets afdoet aan de essentie van de 'anti-terreurwet'. Aanpassingen die worden overwogen: een kortere termijn om data te bewaren, een toevoeging dat het aftappen van de kabel 'zo gericht mogelijk' moet en meer garanties bij de uitwisseling met buitenlandse diensten. De verwachting is dat de wet wel gewoon per 1 mei in werking treedt.

Foto ANP

REFERENDUMRACE
D66 blijft niets bespaard

D66 dacht door de zure appel van dat referendum over de Wiv te hebben gebeten, maar er dreigt nog meer narigheid voor de zelfbenoemde 'grootste progressieve partij van Nederland'. Ze moesten al accepteren dat het mede door D66 geïnitieerde niet-bindende raadgevend referendum sneuvelde in de formatie. Dat ze met hun in 'voor' veranderde tegenstem aan de verkeerde kant uitkwamen van de uitslag van wat het laatste referendum had moeten zijn. En dat uitgerekend de D66-vicepremier verantwoordelijk is voor beide, referendum en Wiv.

Hoop putte D66 uit Pia Dijkstra. Het Kamerlid was bij de laatste campagne het D66-uithangbord, omdat ze er op miraculeuze wijze in was geslaagd de kleinst mogelijke meerderheden van beide Kamers achter haar donorwet te krijgen. Laat het nu net deze wet zijn die alsnog weggestemd kan worden door de bevolking in nota bene een referendum - dan echt het aller- allerlaatste. Als dat referendum er komt, is er wel een spannende wedloop aan vooraf gegaan.

Weblog GeenStijl heeft vandaag ruimschoots de benodigde 10 duizend handtekeningen opgehaald om de procedure voor een raadgevend referendum over de donorwet in gang te zetten, meldt verslaggever Hessel von Piekartz. Het is niet onwaarschijnlijk dat de volgende benodigde 300 duizend handtekeningen er komen om het referendum definitief in gang te zetten. Maar, zegt de wet, de procedures worden niet korter als alle benodigde handtekeningen er bijvoorbeeld morgen al zijn.

De eerste '10 duizend-fase' duurt hoe dan ook tot 3 mei en de Kiesraad gaat de volgende 300 duizend handtekeningen niet voor 14 juni tellen. En daar nemen ze maximaal twee weken voor - deadline 28 juni. Staat de afschaffing van het raadgevend referendum voor die datum in het Staatsblad, dan komt er geen referendum over de donorwet. Dat wordt spannend, want de Eerste Kamer is op 28 juni net wel of net niet klaar met het zetten van alle stappen om het referendum definitief af te schaffen.

Foto ANP

HERKANSING VAN DE DAG
Blok wél naar Moskou

Halbe Zijlstra viel acht weken geleden als minister van Buitenlandse Zaken, vlak voordat hij naar Moskou zou gaan. Zijn opvolger Stef Blok reist volgende week vrijdag (de dertiende) alsnog af naar de Russische hoofdstad, meldt verslaggever Natalie Righton. Blok gaat kennismaken met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. Ze hebben heel wat te bepraten: wederzijdse irritaties over het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17, de vergiftiging van een voormalige Russische spion in Groot-Brittannië en de rol van Rusland in Syrië.

Dat is eigenlijk business as usual. Achter de schermen speelt volgens Righton een veel gevoeliger kwestie. Zullen de Russen het Nederland vergeven dat premier Rutte 'wekenlang' op de hoogte was van de leugen van de vorige minister van Buitenlandse Zaken over een ontmoeting met president Poetin die nooit heeft plaatsgevonden? Volgens de afgetreden Zijlstra wist Rutte allang van zijn leugen over de Russische leider. De informatie bleef binnenskamers tot de Volkskrant erover publiceerde en Zijlstra moest aftreden.

Kleine Russische steekjes onder water mogen niet worden uitgesloten. Wat doet Stef Blok als hij door Lavrov wordt ontvangen in een buitenhuis - datsja - van Poetin? Hoe zal Blok reageren op grappen op sociale media over zijn aanwezigheid daar: #Blokwaserwel?

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.

Minister Stef Blok zit een vergadering van de VN-Veiligheidsraad over de humanitaire situatie in Syrie voor. Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.