Rutte II wijst de weg: opvoeden doe je zo

DEN HAAG - Plotseling terug: het nationale debat over de morele staat van het land. PvdA-minister Plasterk van Binnenlandse Zaken gaf er donderdag een nieuwe zwengel aan met zijn oproep tot een fatsoensoffensief: ouders moeten hun kinderen weer leren wat wel en niet mag: 'De basis is wat iedereen thuis leert. Dat is, als het goed is: gedraag je.'


Na het afscheid van CDA-premier Balkenende, die van normen en waarden zijn handelsmerk maakte ('fatsoen moet je doen!'), was het een tijd stil op dit vlak. Premier Rutte toonde zich in zijn eerste kabinet uitermate terughoudend in morele kwesties.


Aanleiding voor Plasterks oproep zijn de aanhoudende klachten over geweld tegen personen met een publieke taak, zoals ambulancemedewerkers, agenten en buschauffeurs. Als ouders de opvoeding van hun kinderen niet serieus nemen, zijn regels en straffen van de overheid om agressie aan te pakken zinloos, waarschuwt de minister. Hij ziet 'onvoldoende besef in de samenleving dat geweld niet acceptabel is'.


De hoon die donderdag via de sociale media op hem neerdaalde ('Balkenende 2.0!', 'Platitudes!', 'waar bemoeit hij zich mee?'), zal hij hebben verwacht. Hij is er ervaringsdeskundige in. Plasterk behoort immers tot de school in de PvdA die al jaren geleden besloot dat de sociaal-democratie niet om kwesties van opvoeding en fatsoen heen mag lopen.


Hij zelf schreef in 2007 samen met CDA-ideoloog Piet Hein Donner de inleiding van het regeerakkoord van het vierde kabinet-Balkenende - een gloedvol betoog voor 'een samenleving waar oog is voor elkaar (...) waarin de overheid duidelijke grenzen stelt aan wat wel en wat niet kan'. Critici vonden het betuttelende teksten, maar PvdA-leider Bos was enthousiast: 'De PvdA moet weer durven moraliseren.'


In diezelfde tijd haalden PvdA-Kamerleden als Martijn van Dam en Jeroen Dijsselbloem het nieuws met pleidooien tegen gewelddadige computerspellen, seksistische videoclips op tv en vóór gedwongen opvoedingsondersteuning aan probleemgezinnen.


Hun partijgenoot Lodewijk Asscher timmerde als wethouder in Amsterdam intussen aan de weg met zijn strijd tegen de uitwassen van prostitutie, sekswinkels, coffeeshops en de algehele verloedering van delen van de hoofdstad: 'De vrijheid van je broek maar laten zakken, kotsen en schreeuwen, daar heb ik niks mee.'


Asscher, Van Dam, Plasterk en Dijsselbloem zijn inmiddels allen prominente PvdA'ers die nu veel invloed uitoefenen op het kabinetsbeleid. Dat is te merken. Asscher waarschuwde in december al voor de gevolgen van pesten. 'Waar het op aankomt is dat iedereen zijn ogen openhoudt en dat we weer op elkaar letten.'


Rutte zelf is kennelijk aangestoken en sloot zich vorige week van harte aan bij de oproep van PvdA-voorzitter Spekman voor betere omgangsvormen op internet. 'Ik heb grote moeite met scheldpartijen. Hou het een beetje chic.'


Plasterk maakt het plaatje compleet: het kabinet-Rutte II weet hoe het hoort en draagt dat uit, in de hoop dat mensen zich aangesproken voelen. Tot beleid of maatregelen gaat dat alles niet leiden, waarschuwde de premier onlangs al: 'Dit soort dingen los je niet op met een instrument.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden