Rutte: Het 'Grote Dikke Ik' regeert te vaak

Mark Rutte mijdt doorgaans de preekstoel. Hij had er een hekel aan als zijn CDA-voorganger Balkenende weer eens over normen en waarden begon. Maar na ruim vier jaar in het Torentje schudde hij vrijdagavond dan toch de angst van zich af om al te betuttelend over te komen: op het VVD-congres in Arnhem haalde de liberale premier uit naar fatsoensverlies in het algemeen en de bonuscultuur in het bijzonder.

Rutte Gisteren tijdens een ontmoeting met Cameron. Beeld anp

Het 'Grote Dikke Ik' regeert te vaak in Nederland, vindt Rutte. Opvallend genoeg zette uitgerekend PvdA'er Diederik Samsom het Dikke Ik al eerder op de kaart. In 2007 beschreef hij in een opiniestuk in Trouw de opkomst van het 'Dikke Ik' - de verontrustende uitvergroting van het individu.

Temidden van zijn partijgenoten van de VVD - het afgelopen jaar zelf geplaagd door een reeks pijnlijke integriteitsaffaires - beklemtoonde Rutte dat hij als liberaal staat voor een kleine overheid. 'Maar bij die kleine overheid hoort een grote samenleving, een samenleving waar je een mening over hebt. Waar de waarden van hardwerkend Nederland gelden. In zo'n samenleving zorg je voor jezelf en geef je om een ander. Je behandelt anderen zoals je zelf behandeld wilt worden. Niemand is een beetje meer gelijk dan de rest. Je krijgt het niet, maar je moet het verdienen. En als je de stroming tegen hebt, geef je niet op, maar roei je gewoon harder'.

Hij noemde de bonuscultuur onder bestuurders van met belastinggeld gesteunde of gefinancierde instellingen die 'dikke bonussen' in de wacht slepen, zoals onlangs in de top van ABN Amro. 'Ik erger me er kapot aan als ze dan zeggen dat het nodig is, omdat ze in het buitenland zoveel geld kunnen verdienen. Dan denk ik: ga dan, toedeledoki', aldus Rutte. 'Ik wil de beste mensen voor het onderwijs, de zorg, de corporaties en de banken. Maar ze moeten zich wel realiseren dat wij hun salarissen met z'n allen moeten opbrengen.'

'In het Nederland van vandaag worden elementaire waarden te vaak niet nageleefd', aldus de premier. Bijvoorbeeld door mensen die agenten en ambulancepersoneel beledigen of militairen uitschelden. Door mensen die anderen onbeschoft behandelen en die weigeren op een eerlijke manier hun steentje aan ons mooie land bij te dragen.'

Ter ondersteuning van zijn betoog noemde hij een reeks persoonlijke ergernissen. 'Ouders die automatisch partij kiezen voor hun kind in plaats van voor de leraar. Mensen die op een verjaardagsfeestje roepen: ik moet nog tien jaar. Vreet onze energie niet op! Of mensen die als ze ontslagen zijn - en dat is vreselijk - meteen op zoek gaan naar het adres van het UWV in plaats van naar een nieuwe baan.'

Rutte riep zijn partijgenoten op mensen op zulk gedrag aan te spreken. 'Als ik spreek over waarden, denken veel VVD'ers: o, betutteling. Maar de waarden van hardwerkend Nederland ruiken niet naar spruitjes, die ruiken naar vrijheid.'

Het mysterie Mark Rutte ontrafeld

Niets essentieels weten we van Mark Rutte. Ariejan Korteweg ging op zoek naar het geheim van de man die het lukt zowel dichtbij als op grote afstand te zijn. Lees het profiel van 'de ongrijpbare Rutte'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden