Zwarte Pieten-debat

Rutte hekelt ‘aso’s’ bij sintintochten

Premier Mark Rutte heeft geen goed woord over voor ‘hooligans’ die het afgelopen weekend demonstraties van anti-Zwarte-Piet-activisten belaagden. ‘Wat die aso’s hebben gedaan, verpest het voor iedereen’, aldus de premier.

Ongeregeldheden bij de intocht van Sinterklaas in Eindhoven. Leden van de harde kern van PSV geven een tegendemonstratie op de actie van Kick Out Zwarte Piet. Beeld ANP

Rutte deed zijn uitspraken na afloop van het wekelijkse coalitieberaad.

‘Als er kinderen bij zijn, moeten wij ons gedragen als volwassenen’, zei de premier tegen RTL Nieuws. ‘Ik heb helemaal niets met Zwarte Piet-extremisten, noch voor noch tegen... maar die hooligans die daar klaar stonden, dat is puur aso-gedrag.’

Rutte blijft er wel bij dat anti-Zwarte-Piet-activisten beter niet kunnen demonstreren bij sintintochten. ‘Voer die discussie liever op televisie. Je hebt het recht om te demonstreren, daar doe ik niks aan af, maar  het zou mooier zijn als dat niet gebeurt waar kinderen bij zijn.’ 

De uitspraken van de premier leidden meteen tot kritiek. ‘Rutte slaat de plank mis door vreedzame demonstranten en racistische hooligans over één kam te scheren’, oordeelde GroenLinks-leider Jesse Klaver. ‘Dit is een tijd voor leiderschap. Spreek je helder uit tegen racisme.’

Dijkhoff pleit voor demoverbod bij intocht

Het moet afgelopen zijn met demonstraties ‘pontificaal bij de intocht’ van de sint in ons land en anders moeten ze helemaal worden verboden, van de dag van intocht tot aan het sintfeest zelf. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff pleit daarvoor. Hij schrijft op Facebook de ‘zwartepietdiscussie, met de extremisten aan beide kanten, meer dan beu’ te zijn.

‘Ik wil dat de extremen respecteren dat ze de uitzondering zijn. Dat de meeste mensen Sinterklaas niet willen laten verstoren. Wij willen gewoon het feest terug.’ Dijkhoff zegt de intocht dit jaar zelf te hebben overgeslagen. Hij had geen zin het risico te lopen zijn dochtertje te confronteren met schreeuwende en vechtende idioten. ‘Met demonstranten die zo dichtgetikt zijn over hun eigen gelijk dat een ander meteen een racist is. Of met aso’s die dan weer agressief doen tegen demonstranten. En zo samen de pret voor de kinderen totaal verzieken.’

Überhaupt niet demonstreren

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International riep de premier eerder al op om het geweld tegen anti-Zwarte-Piet-demonstranten te veroordelen. ‘Het recht op demonstreren geldt ook voor meningen waar je het niet mee eens bent’, aldus Amnesty-voorman Eduard Nazarski.

De premier  vindt ook dat demonstraties niet onmogelijk gemaakt mogen worden, maar het is volgens hem wel beter om het debat over Zwarte Piet te voeren ‘in de 49 weken dat Sinterklaas niet in Nederland is’. ‘Het is logisch dat er discussie wordt gevoerd over de vorm van dit feest', zei hij vrijdag al. ‘Maar het is zaak om dit kalm, waardig en respectvol te doen. En wat mij betreft vooral ook op een passend moment. Wij allen gunnen kinderen de magie van het Sinterklaasfeest.’

Rutte heeft zich nooit inhoudelijk bemoeid met het debat over het uiterlijk van Zwarte Piet. Hij vindt dat de samenleving moet bepalen hoe tradities zich ontwikkelen.

HOE DE STRIJD OM ZWARTE PIET IN ZEVEN JAAR TIJD ESCALEERDE

Sinterklaas vaart zaterdag weer een gespannen land binnen. De hernieuwde strijd om de kleur van zijn knechten is sinds 2011 alleen maar vijandiger geworden. Ook binnen de twee kampen is de eensgezindheid momenteel ver te zoeken. 

Er zijn zwarte, witte en roetveegpieten. Hoe ervaren kinderen de aanpassingen? ‘Het maakt ze eigenlijk niet uit.’

Hoogleraar recht en samenleving Jan Brouwer is niet verbaasd dat een aantal protesten van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) dit jaar moesten worden afgeblazen. ‘Vorig jaar in Friesland hebben de burgemeester en politie een heel verkeerd signaal afgegeven.’

De voorstanders van Zwarte Piet in Den Helder constateerden zaterdag tevreden: ‘We hebben ons doel bereikt.’ Want de demonstratie tégen Zwarte Piet ging niet door, omdat de veiligheid van de demonstranten niet kon worden gegarandeerd.

De landelijke intocht van Sinterklaas in Zaanstad verliep rustig. ‘Ik hoop dat wij ook een voorbeeld kunnen zijn voor de rest van Nederland’, aldus de burgemeester.

Minister-president Mark Rutte in 2015 met toenmalig voorzitter Martin Schultz (L) van het Europees Parlement. Schultz overhandigt een foto van hunzelf met Sinterklaas tijdens een bezoek Den Haag. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden