Rutte gokt op steun voor ratificatie Oekraïneverdrag

Het kabinet wil toch het associatieverdrag met Oekraïne ratificeren. Premier Mark Rutte gaat tot medio december in Brussel verder onderhandelen over een aanvullende verklaring van Nederland. Daarna hoopt hij voldoende steun te krijgen van de Eerste en Tweede Kamer om het verdrag goed te keuren.

Premier Mark Rutte na afloop van een bijeenkomst van de Europese Raad. Beeld anp

Rutte erkent dat hij nog geen steun heeft van D66 en CDA. 'Er is geen deal', aldus de premier. 'We nemen onze verantwoordelijkheid om eerst in Brussel een goed resultaat uit te onderhandelen. Als dat lukt, heb ik ook het vertrouwen dat we in de Kamers een meerderheid krijgen.'

Premier Rutte wilde aanvankelijk 'landingsrechten' voordat hij zou gaan onderhandelen in Brussel, maar daar heeft hij nu vanaf gezien. In de Eerste Kamer is het kabinet afhankelijk van de oppositie voor een meerderheid. Afgelopen vrijdag deed hij een dramatische oproep aan alle 'redelijke krachten' om toch het associatieverdrag te steunen, ondanks het 'nee' bij het referendum in april.

Geen opmaat naar EU-lidmaatschap

Rutte denkt in de december bij de Europese Raad een akkoord te bereiken met andere EU-lidstraten over een paar aanpassingen. De premier wil een aanvullende verklaring bij het associatieverdrag voegen. Daarin moet komen te staan dat het verdrag geen opmaat is naar EU-lidmaatschap en Nederland een opt-out krijgt voor de militaire samenwerking. Ook wordt 'geëxpliciteerd' dat Oekraïners geen toegang krijgen tot de arbeidsmarkt. Rutte meent dat hij zo tegemoetkomt aan de zorgen van de nee-stemmers.

D66 is geneigd om daarmee akkoord te gaan, maar binnen het CDA zijn nog steeds grote twijfels. De Tweede Kamerfractie vindt dat Rutte te weinig binnenhaalt. 'Het CDA vindt dat er geen andere weg is dan het intrekken van de goedkeuringswet', zei Sybrand Buma eerder al. Dat zou nu nog steeds de lijn zijn.

De vraag is vooral hoe de CDA'ers in de Eerste Kamer gaan stemmen, waar het kabinet de oppositie nodig heeft om een meerderheid te krijgen. Premier Rutte heeft afgelopen weekend toenadering gezocht tot Elco Brinkman, de CDA-leider in de Eerste Kamer. Die stelde zich formeel op: de CDA-senatoren gaan pas kijken naar het kabinetsvoorstel als de Tweede Kamer er over heeft gestemd.

Achter de schermen zou wel duidelijk zijn geworden dat enkele senatoren moeite hebben met de harde koers van Buma.

'Moeizaam proces'

De definitieve beslissing is met het besluit van het kabinet voorlopig op de lange baan geschoven. Het kabinet gaat onderhandelen over een aanvullende verklaring, maar heeft geen garantie dat er uiteindelijk voldoende steun is in de Eerste Kamer. Dat wordt pas volgend jaar duidelijk. In een brief aan de Tweede Kamer verontschuldigt Rutte zich voor het 'moeizaam proces'. 'Het kabinet realiseert zich dat daarmee veel gevraagd wordt van iedereen, ook in de Staten-Generaal, die al op definitieve duidelijkheid in dit stadium gehoopt had.'

SP-leider Emile Roemer reageerde zeer negatief op de beslissing van Rutte om ondanks de referendumuitslag toch in te zetten op ratificatie. 'Een democratisch besluit negeer je niet. Partijen die nu bij Rutte op schoot springen verraden de democratie.'

VNL-voorman Jan Roos, een van de leiders van het nee-kamp tijdens de campagne voor het referendum, liet weten niet verbaasd te zijn. 'De partijen en Brussel hebben geen behoefte aan de mening van het volk.'

Het raadgevend referendum over het associatieverdrag met Oekraïne vond in april plaats. 61 Procent van de kiezers stemde tegen ratificatie; de opkomst was ruim 32 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.