Rutte gaat bewust risico aan met 'laat de PVV maar roepen'

Ook dinsdagmiddag, onder grote internationale druk, hield premier Mark Rutte vast aan zijn opvatting dat hij geen commentaar hoeft te geven op de omstreden 'kliksite' voor Midden- en Oost-Europeanen van de PVV. Waarom krijgt de VVD-premier geen veroordeling uit zijn mond van deze stunt van gedoogpartner Geert Wilders? En maakt hij hiermee een politieke fout?


Rutte wil geen speelbal zijn van de opvliegers van Wilders. Het is inmiddels een mantra van de premier dat hij niet op elke tweet van Wilders reageert. Dan kan hij wel aan de gang blijven. Voor 5 maart staat alweer de publicatie van het PVV-onderzoek naar het afschaffen van de euro aangekondigd. Andermaal een PVV-show. Moet hij dan ook daaraan weer de zwaarte van een premiersoordeel verbinden?


De 'Polensite' is een buitenparlementair initiatief van de PVV. 'Ik ga niet elke actie van een politieke partij becommentariëren', zegt Rutte. Ook over bijvoorbeeld perikelen in de CDA-achterban zwijgt hij doorgaans. Anders lag dat met de 'kopvoddentaks' en het 'doe eens normaal man'-incident: dat waren uitlatingen die in de Kamer werden gedaan, waar hij bij stond.


Rutte staat aan de vooravond van mogelijk zware onderhandelingen met Wilders (en het CDA) over nieuwe bezuinigingen. Hij kan sfeerbederf op dit moment slecht gebruiken. De oppositie vindt dat Rutte zich 'laat gijzelen' door Wilders. 'Slap gedoe', zegt Jolande Sap (GroenLinks). Dat is waar, maar zo werkt het nu eenmaal in een samenwerkingsverband tussen politieke partijen.


Een volgende verklaring voor de terughoudendheid van Rutte is dat hij op dit punt niet zo ver van Wilders af staat. Hij is het met Wilders' vorm misschien niet eens, maar ook voor Rutte is het een gegeven dat Nederland er niet in is geslaagd de instroom van Oost-Europese arbeidsmigranten in goede banen te leiden.


Hij krijgt bijval van SP-leider Emile Roemer, die vindt dat veel partijen 'boter op het hoofd' hebben. Rutte wijst op het rapport van de commissie Lura (Lessen uit recente arbeidsmigratie), een Kamerbrede commissie die onverholen heeft vastgesteld dat er 'grote problemen' zijn met arbeidsmigranten. En dus concludeert de premier in de Kamer, met een typische Rutte-zin: 'Wij trekken aan dezelfde kant van het touw.'


De premier vindt: 'Laten we de PVV niet te groot, niet te belangrijk maken.' Maar een feit is dat niet zozeer de Kamer dat doet, als wel een groot deel van Europa. Vooraanstaande Europese VVD'ers, zoals europarlementariër Hans van Baalen ('misselijkmakend') en eurocommissaris Neelie Kroes ('belachelijk'), keuren de site in scherpe bewoordingen af.


Rutte was dinsdag jarig. Hij werd 45. Het gaf het D66-Kamerlid Gerard Schouw de beeldspraak in dat Rutte 'met zijn antwoorden nog niet jarig is'. Daar zet Rutte tegenover dat hij 'rolvast' wil blijven. Hij doet zaken met de PVV, maar niet op het dossier Europa. Laat ze maar roepen, is zijn adagium.


Vrijdag spreekt minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal met tien verontruste ambassadeurs die een open brief hebben geschreven. Volgens Rutte valt goed uit te leggen dat de PVV-site 'geen initiatief van de regering' is. Dat hij een fout maakt, staat nog niet vast. Dat hij risico's neemt wel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden