ReportageStikstofcrisis

Rutte en Schouten ‘voor de bühne’ op tournee langs boeren en natuurclubs

Het was een ‘constructief’ gesprek geweest, waarin het af en toe best wel ‘schuurde’, maar dat uiteindelijk toch tot een gezamenlijke consensus leidde: dat boeren en natuurbeschermers moeten samenwerken om de stikstofcrisis te bezweren.

Premier Rutte en minister Schouten tijdens een bezoek aan het melkveebedrijf van Eefje en Eric Meihuizen.Beeld ANP

Qua resultaat was dit zo’n beetje het netto-uitlekgewicht van het rondetafelgesprek dat boeren en natuurorganisaties woensdag voerden onder regie van minister van Landbouw Carola Schouten en minister-president Mark Rutte.

Het tweetal was woensdag on tour. ’s Morgens op bezoek bij een melkveebedrijf, ’s middags op stap met een boswachter. De dag werd afgesloten met een rondetafelgesprek in Radio Kootwijk, waar voor het eerst boeren en natuurorganisaties samen aan tafel zaten.

Bij de bezoekjes van Rutte en Schouten was de pers niet welkom, bij het gesprek evenmin. Journalisten mochten na afloop buiten vanachter een rood lint de deelnemers een paar betekenisvolle citaten proberen te ontfutselen. Die grossierden in nietszeggendheid. Men had geluisterd, het was goed geweest voor de sfeer. Maar afspraken waren niet gemaakt, en er was ook geen Akkoord van Kootwijkerbroek gesloten, benadrukte premier Rutte in spijkerbroek en op knaloranje gympen.

De kans dat Rutte en Schouten echt iets nieuws hebben gehoord is minimaal. Dat was ook niet de bedoeling, meent Alex Klusman van campagnebureau BKB. ‘Dit is vooral bedoeld voor de bühne, om te laten zien dat het kabinet ermee bezig is en niet opgesloten zit in Den Haag. Als Rutte echt wil praten met een boer kan hij ook anoniem gaan, zonder daar ruchtbaarheid aan te geven.’

Regie houden 

In die opzet past ook het besluit om de pers niet mee te nemen maar pas achteraf te woord te staan, beaamt campagnestrateeg Kay van de Linde. ‘Dat noemen wij in vaktermen de regie houden over het evenement. Je wilt niet dat een melkveehouder ineens een kritische vraag stelt, of dat Rutte uitglijdt in een melkplas. Dan is dát het nieuws.’

Premier Rutte en minister Schouten brachten ook een bezoek aan de Veluwe.Beeld ANP

De uitnodiging was met enige geheimzinnigheid omgeven. Van beide zijden waren acht organisaties uitgenodigd, die van elkaar niet wisten met wie ze precies aan tafel zouden zitten. Er was alvast één partij die aan dit spel niet meedeed. De radicale boeren van onder meer Farmers Defence Force bleven weg. ‘Wij doen geen zaken met natuurorganisaties’, aldus woordvoerder Sieta van Keimpema. ‘Wij onderhandelen alleen met het ministerie.’

Er wordt nu net gedaan, zegt ze, alsof boeren en natuurorganisaties met elkaar in gesprek zijn gegaan. ‘Maar dat is niet zo. Dit gesprek heeft geen enkele status.’ Op 5 februari praten boeren weer met de minister in Den Haag. ‘Daar is Rutte ook bij.’

Namens boeren waren in Kootwijk wel de gematigder krachten van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt aanwezig. Rutte wilde er na afloop niet veel over kwijt. ‘Ik heb vooral gepraat met ménsen’, benadrukte hij. Jammer was het natuurlijk wel, vond Schouten. ‘Als je dingen wilt bereiken, moet je wel aan tafel komen.’

Natuurorganisaties

Voor natuurorganisaties was het rondtafelgesprek de moeite waard, vond directeur Marc van den Tweel van Natuurmonumenten. ‘Vooral om te horen wat boeren en natuurbeschermers dwars zit. En om te kijken hoe we daar gezamenlijk uitkomen.’ Maar uiteindelijk zal er toch een keer beleid gemaakt moeten worden, benadrukte LTO-vertegenwoordiger Dirk Bruins. ‘Waar boeren op wachten is duidelijkheid.’

Wie zeker een goede dag had, was boerin Eefje Meihuizen, die de bewindslieden ontving op haar bedrijf in Leuvenum. ‘Je krijgt niet elke dag de premier op de koffie.’ Op Rutte’s smetteloze gympen had het bezoek aan de boerderij geen sporen nagelaten. ‘We hebben hem niet door de stront laten lopen.’ Dat zou ook slecht zijn geweest voor de foto.

Natuurbeschermers stappen naar de rechter om boeren en ondernemers zonder vergunning te kunnen aanpakken
De natuurbeschermers die vorig jaar de stikstofcrisis ontketenden, stappen opnieuw naar de rechter. Ditmaal om een maatregel aan te vechten die de regering neemt om uit diezelfde crisis te komen. Hun doel is de gegevens van ruim drieduizend (agrarische) ondernemers openbaar te krijgen van wie de overheid hun vergunningloze bedrijfsuitbreidingen gedoogt en wil legaliseren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden