Rutte en Samsom buigen voor elkaar

De uitruil tussen VVD en PvdA is zichtbaar op bijna elke pagina van hun regeerakkoord. De VVD mag verder snijden, de PvdA verzacht de pijn van de lage inkomens.

DEN HAAG - Met opnieuw 16 miljard euro aan bezuinigingen en een lijst van 115 grote en kleine plannen gaan VVD en PvdA de economische crisis te lijf. Hun regeerakkoord Bruggen slaan staat in het teken van saneringen in de gezondheidszorg, de sociale zekerheid en bij de overheid. Daarnaast zijn er hervormingen die de woningmarkt en de arbeidsmarkt in beweging moeten brengen.

'VVD en PvdA willen bruggen slaan tussen elkaar, tussen Den Haag en de samenleving, tussen arm en rijk, tussen jong en oud en tussen wie hier of elders is geboren', aldus PvdA-leider Samsom. 'Dit akkoord weerspiegelt de zoektocht naar het beste van twee werelden. We hebben ons niet laten verlammen door de verschillen.'

VVD-leider Rutte waarschuwt dat de gevolgen van het beleid aan niemand voorbij zullen gaan. 'Er is al enorm veel van mensen gevraagd. Opnieuw vragen we om toestemming voor 16 miljard aan ombuigingen. Dat is 1.000 euro per Nederlander. Dit gaat iedereen raken. Omdat ons land nog steeds op te grote voet leeft. Omdat we te lang hebben gedacht dat onze economie vanzelf wel weer zou gaan groeien.'

Rutte en Samsom erkenden maandag dat de verschillen tussen hun partijen groot zijn en dat ook zullen blijven. Maar ze werden door de kiezers tot elkaar veroordeeld. Om niet in een impasse te raken, zijn ze niet op zoek gegaan naar compromissen maar naar ruilmogelijkheden. Het resultaat is een zakelijk no-nonsenseregeerakkoord, pragmatisch van toon en bijna nergens ideologisch.

In grote lijnen is dit de ruil: de VVD mag door met bezuinigingen op de zorg, de sociale zekerheid en de overheid die door Rutte I zijn ingezet, de PvdA zorgt ervoor dat de pijn vooral terecht komt bij de hogere inkomens: mensen met een inkomen tot modaal gaan er de komende jaren 0,2 procent per jaar op vooruit. Mensen met een inkomen boven 100 duizend euro leveren 0,6 procent per jaar in.

De uitruil is op vrijwel alle bladzijden van het akkoord zichtbaar: het kinderasielzoekerspardon voor de PvdA, voortzetting van het strenge migratiebeleid voor de VVD. Meer maatwerk in de bijstand voor de PvdA, beperking van de WW-uitkeringen voor de VVD. Inkomensafhankelijke zorgpremies voor de PvdA, forse besparingen op de langdurige zorg voor de VVD. Verdere beperking van de hypotheekrenteaftrek voor de PvdA, verlaging van de inkomstenbelasting voor de VVD. Zo zijn er tientallen voorbeelden. Rutte, maandag: 'Wij moesten beiden over onze schaduw heen springen.'

Na de bezuinigingen van Rutte I (18 miljard) en het Lenteakkoord (12,4 miljard) krijgt Nederland opnieuw te maken met grote saneringen. De grote bezuinigingen treffen de zorg (5,7 miljard), de sociale zekerheid (4,9 miljard), het openbaar bestuur (3,6 miljard) en ontwikkelingssamenwerking (1 miljard). Alleen voor onderwijs en duurzame energie wordt jaarlijks enkele miljoenen euro's extra uitgetrokken. De PvdA zal nog moeite moeten doen om vakbeweging FNV binnenboord te houden en scherpe tegenstellingen in de polder te voorkomen. FNV-voorzitter Heerts noemt het 'desastreus' dat de verkorting van de WW-uitkering wordt gecombineerd met de verlaging van de ontslagvergoedingen. 'Sommige mensen zullen al na een paar maanden moeten gaan nadenken over de verkoop van hun huis.'

Hoewel het Centraal Planbureau heeft berekend dat de werkloosheid de komende jaren blijft stijgen (tot 5,75 procent in 2017), de begrotingstekorten blijven bestaan (1,5 procent in 2017) en de economische groei als gevolg van de bezuinigingen daalt naar 1,25 procent per jaar, tonen Rutte en Samsom zich optimisch. 'Wij delen een onverwoestbaar geloof in de toekomst, een rotsvast vertrouwen in wat Nederlanders samen voor elkaar kunnen krijgen en de diepe overtuiging dat ons land de komende jaren een stabiel en daadkrachtig kabinet nodig heeft om hiervoor kracht en energie vrij te maken', schrijven zij samen.

De brug uit het regeerakkoord is nog in aanbouw

'Zeer vereerd', is architect Wim Quist (1930), met de keuze voor de Uyllanderbrug op de cover van het regeerakkoord Bruggen slaan. 'Voor mijn bruggen gelden altijd twee dingen: het werkt en we houden ons aan het budget.'

Zijn Uyllanderbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal is de jongste brug van Nederland. Half september is de brug geplaatst en naar verwachting in 2014 wordt zij in gebruik genomen.

'Tijdens de formatie ontstond het beeld van bruggen bouwen bij de onderhandelaars', vertelt een woordvoerder van de Rijksvoorlichtingsdienst. 'Ze vonden deze brug het mooiste. Dat hij nog niet af is, is natuurlijk ook symbolisch.' Spindoctor Kay van de Linde spreekt op Twitter van een 'prachtige beeldregie'.

Dat Rutte en Samsom maandag samen voor zijn brug stonden, vindt Quist erg hoopgevend. 'Eindelijk kan het weer. Ik heb er alle vertrouwen in dat het kabinet de rit gaat uitzitten.' Of hij nog tips heeft voor beide heren? 'Een goede brug kenmerkt zich door de helderheid en schoonheid van de constructie. We mogen afwachten of dat ook voor Rutte II zal gelden.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden