Rutte doet oproep in 'landsbelang' om Oekraïneverdrag te ratificeren

Premier Rutte doet een emotionele oproep aan de oppositie om de komende dagen in het 'landsbelang' in te stemmen met het associatieverdrag met Oekraïne. 'Nederland maakt een grote fout als we dit proces laten ontsporen', aldus Rutte vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. 'Dit is groter dan Nederland.'

SP-leden tijdens een SP-demonstratie in april tegen het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Beeld anp

Het kabinet heeft tot nu onvoldoende steun vergaard bij oppositieleden om het Oekraïneverdrag te ratificeren. Volgens ingewijden ligt een 'nee' het meest voor de hand. Rutte zei eerder al 'weinig hoop' te hebben dat hij de komende dagen alsnog de benodigde steun krijgt en herhaalt op vrijdag dat hij de 'kans klein' acht.

Als het niet lukt om de oppositie over te halen, zal Rutte naar eigen zeggen op 'maandag een intrekkingswet indienen'. De premier oogde zelden zo machteloos als tijdens deze persconferentie.

Volgens Rutte zijn de belangen groot. Als het verdrag niet in werking treedt, kan Rusland de druk op Oekraïne opvoeren. 'Dit vergroot de kans op instabiliteit aan de oostgrens van Europa', zegt Rutte. Hij acht het van groot belang om als Europa geen verdeeldheid uit te stralen naar Rusland. Eerder vrijdag zei minister Koenders van Buitenlandse Zaken: 'Er staat veel op het spel, ook als het gaat om veiligheid. Wij gaan tot het gaatje.'

Premier Rutte deed vandaag een emotionele oproep aan de oppositie om in te stemmen met het associatieverdrag met Oekraïne. Maar wat als Nederland het verdrag niet ratificeert? (+)

'Democratische schade'

Ondanks dat argument is de oppositie vooralsnog niet te vermurwen. Zij wijzen op de 'democratische schade' die ontstaat als de overweldigende nee-stem van Nederlanders tijdens het referendum over het verdrag in april wordt genegeerd.

D66 is wel bereid tot overleg met het kabinet. Maar het CDA blijft bij het standpunt dat niet ratificeren de enige optie is. GroenLinks en ChristenUnie sluiten zich daar vooralsnog bij aan.

Om het verdrag goed te keuren heeft Rutte een meerderheid nodig in de Eerste en Tweede Kamer. Vooral in de senaat ontbreekt nog voldoende steun om het verdrag te ratificeren. De Tweede Kamer wil dat Rutte voor dinsdag 1 november reageert op de uitslag van het referendum.

Druk opgevoerd

Het kabinet haalt alles uit de kast om de druk op te voeren. Veelvuldig telefonisch overleg met de oppositiepartijen moest hen afgelopen week op andere gedachten brengen. Zelfs Oekraïense bewindslieden zijn afgelopen week naar Den Haag gekomen in een ultieme poging de oppositie te overtuigen van het belang van het verdrag. De Oekraïense minister Pavlo Klimkin van Buitenlandse Zaken ging onder meer langs bij D66 en CDA.

Ook dit weekeinde zal er weer veel heen en weer gebeld worden. Gezocht wordt naar een oplossing waar de oppositiepartijen mee kunnen leven. Rutte denkt dat hij recht doet aan de nee-stemmers door een juridisch bindende verklaring aan het verdrag vast te nieten. Daarin zou staan dat het verdrag geen opmaat is naar een EU-lidmaatschap, militaire samenwerking of extra geld voor Kiev.

In Brussel en Kiev krijgt Rutte de handen vermoedelijk op elkaar voor de uitzonderingspositie van Nederland inzake het Oekraïneverdrag, schat de premier zelf in. 'Gesprekken met buitenlandse collega's geven daar vertrouwen in.' De bal ligt nu in Den Haag.

Bart Nijman en Thierry Baudet tijdens het Tweede Kamerdebat over de uitslag van het raadgevend referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.