Nieuws

Rutte belooft opening van zaken, maar zijn ministerie weigert appjes en sms’jes openbaar te maken

Het ministerie van Algemene Zaken weigert al ruim een jaar appjes en sms’jes van demissionair minister-president Mark Rutte openbaar te maken. Ook sinds de aankondiging van Rutte uit januari 2021 om meer openheid na te streven zijn de gegevens nog niet vrijgegeven.

Premier Mark Rutte met zijn telefoon. Zijn berichtenverkeer is nog altijd een goed bewaard geheim. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Premier Mark Rutte met zijn telefoon. Zijn berichtenverkeer is nog altijd een goed bewaard geheim.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het besluit of deze berichten van Rutte uit de eerste maanden van de coronacrisis openbaar moeten worden, schuift het ministerie keer op keer voor zich uit. Volgens de huidige wet moet een verzoek om openbaarmaking van informatie binnen twee maanden beantwoord worden, maar de Volkskrant wacht al sinds maart 2020 op een definitief antwoord van het ministerie of het communicatie van de minister-president over de bestrijding van het coronavirus openbaar gaat maken.

In december 2020 maakte het ministerie aanvankelijk bekend de gegevens niet te willen openbaren omdat de sms’jes van de minister-president louter meningen zouden bevatten. Nadat de Volkskrant bezwaar had aangetekend, gaf het ministerie aan dat de gegevens mogelijk alsnog naar buiten konden komen.

Rechtsgang

Mede vanwege de nieuwe opstelling van Rutte wordt sindsdien bekeken welke berichten wel openbaar kunnen worden. Aangezien het ministerie nog altijd geen besluit had genomen, is de Volkskrant eind april naar de rechtbank gestapt om een snellere beslissing af te dwingen.

De trage afhandeling van het verzoek is opmerkelijk, aangezien Rutte maandag bij Nieuwsuur wederom benadrukte dat bij verzoeken op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) veel meer en veel sneller stukken vrijgegeven moeten worden. De trage behandeling is volgens hoogleraar Wim Voermans veelzeggend. ‘Het ministerie van Algemene Zaken is meestal snel omdat het de expertise heeft en een betrekkelijk goede informatiehuishouding. Dit lijkt in de richting te gaan van traineren, in de hoop dat journalisten opgeven.’

Meer openheid

In januari beloofde het kabinet meer openheid toen bleek dat bij de toeslagenaffaire documenten onterecht waren achtergehouden. De uitwerking van dit nieuwe beleid kost tijd, laat een woordvoerder namens het ministerie in een reactie weten. Op hoe de recente uitspraken van Rutte zich verhouden tot het verzoek van de Volkskrant wordt niet ingegaan. ‘Hij heeft die uitspraken gedaan als fractievoorzitter van de VVD, daar gaan wij niet over.’

Bij andere ministeries zijn ook weinig concrete verbeteringen te zien. Sinds begin dit jaar heeft de Volkskrant meerdere besluiten op Wob-verzoeken gekregen waarin nog altijd blokken tekst zijn weggelakt met als reden dat het om meningen van ambtenaren gaat. Bij de verzoeken over het coronabeleid is het ministerie van Volksgezondheid pas aangekomen bij het openbaren van stukken uit de maand februari 2020.

Ook duurt het in veel gevallen nog te lang voordat op een verzoek wordt gereageerd. Gerichte vragen van journalisten om documenten uit andere maanden dan februari 2020 worden door het ministerie genegeerd, omdat het chronologisch stukken wil openbaren. Binnenkort kijkt de rechtbank of zo’n behandeling wel mag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden