Rustige kleuters worden brave pubers

Het succesboek Franse kinderen gooien niet met eten van Pamela Druckerman begint met een lijst van Franse opvoedtermen, zoals autonomie, bonjour, doudou en het altijd bruikbare n'importe quoi. Ik zou voor de volgende druk - die er gezien alle aandacht die het boek krijgt ongetwijfeld gaat komen - willen suggereren er een paar aan toe te voegen.

Fessée - billenkoek. Is in het onderwijs verboden, maar wordt door tweederde van de Franse ouders toegepast als opvoedkundig hulpmiddel.

Claque - draai om de oren. Wordt gebruikt als schreeuwen niet blijkt te helpen. Pogingen om de claque bij wet te verbieden, zoals in Nederland het geval is, stranden steeds op de opvoedkundige inzichten van het parlement.

Nounou - oppas voor hele dagen die zich over het kroost ontfermt terwijl de ouders werken. Besteedt haar tijd liever aan bellen en kletsen met collega's dan aan spelen met de kleintjes. Die liggen intussen vastgebonden in een dubbeldeks kinderwagen.

U begrijpt waar ik heen wil: voordat de eerste ondernemende pedagoog in Nederland opvoedcursussen à la Française gaat organiseren, met gastcollege van Druckerman en aanbeveling van Carla Bruni, is het goed om de werkelijkheid onder ogen te zien. Wie denkt dat Franse kinderen beter worden opgevoed dan bijvoorbeeld Nederlandse, kijkt niet verder dan zijn neus lang is.

Onze jongste dochter is 6 jaar, ze is net begonnen aan de CP, de eerste klas van de lagere school. Ze vindt school fantastisch, gaat er opgewekt heen en komt nog vrolijker weer thuis. Totdat ze twee weken geleden een invaljuf kreeg. Die strafte haar omdat ze uit het raam keek. De straf: een halve les in de hoek staan met de handen op haar hoofd.

Dochter reageerde gelukkig onverschrokken en vond dat de juf iets heel vreemds had gedaan. Ook het schoolhoofd, bij wie we verhaal gingen halen, bleek niet gediend van dergelijke straffen. Toch is ook dat een kant van het Franse opvoedingssysteem. De orde wordt in Frankrijk desnoods met harde hand gehandhaafd.

Franse kinderen leren al heel jong de loop der dingen: dat er een strikte ordening is waaraan niet mag worden getornd; dat het veel beter is om binnen de lijntjes te kleuren; dat eigen initiatief en creativiteit lang niet altijd van pas komen.

Dat heeft zijn gunstige kanten. Druckerman legt het goed uit: Franse kinderen hollen niet tussen de tafeltjes door als ze met hun ouders uit eten mogen, ze zeggen keurig gedag en houden de deur voor je open, ze wachten geduldig als hun ouders op straat een praatje maken. Heel prettig voor de ouders die daardoor, zoals Druckerman beschrijft, ongestoord van hun menu du jour kunnen genieten terwijl ze voldaan naar hun gedisciplineerde kroost kijken.

Wat Druckerman buiten beschouwing laat, zijn de gevolgen voor de kinderen op langere termijn. De Franse opvoeding is een voorbereiding op de Franse samenleving, die hiërarchisch en centralistisch is, waar kinderen lang economisch afhankelijk blijven van hun ouders en het niet te bedoeling is meer verantwoordelijkheid te nemen dan strikt nodig is. Die rustige, brave kleuters waarover Druckerman schrijft, moeten tien jaar later brave pubers zijn geworden voor wie een levenslange betrekking bij de overheid het hoogste goed is.

Het is half twaalf 's avonds, alles rustig op metrolijn 4; gepraat wordt er amper, de meeste passagiers lezen wat of kijken op hun Iphone. Totdat bij station Odeon zeker dertig meiden het metrostel binnenstormen. Ze zijn stoer, zien er goed uit, zijn vrolijk op een aanstekelijke manier. Het zijn Nederlandse meisjes, blijkt al snel; ineens is de metro vol met gelach en gepraat.

Vier stations verder stappen ze met veel kabaal uit, de stilte is daarna oorverdovend. De achterblijvers grijnzen verbluft. Ze hebben buitenaards bezoek gekregen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden