'Rustig aan doen in de klassieker? Ben je gek'

Mik Schots schreef een boek over de rivaliteit tussen Feyenoord en Ajax. Een titel had hij al snel: Gezworen Vijanden. De cover bleek een probleem. Koos hij voor een actiefoto van de Klassieker in Amsterdam, dan kwam er automatisch een uitshirt van Feyenoord op de voorkant. En met een foto uit de Kuip, had hij hetzelfde probleem, maar dan met het uittenue van Ajax. Kortom, de auteur zat met zijn handen in het haar.

AMSTERDAM - Zijn uitgever kwam met de oplossing. Vanaf deze week ligt het boek in twee versies de winkel: eentje met een cover voor Feyenoord-supporters en eentje voor de Ajax-fans. Schots: 'Ik ben benieuwd welk boek het beste verkoopt. Een wedstrijd binnen een wedstrijd zeg maar.'


De auteur wilde achterhalen waarom Ajax - Feyenoord, of Feyenoord - Ajax zo u wilt, nou dé wedstrijd in het Nederlandse voetbal is. In zijn research stuitte hij op verslagen van de allereerste Klassieker, gespeeld in 1921. En wat bleek? Het was meteen al hommeles. 'Een doelpunt van Ajax werd betwist door Feyenoord, omdat het niet achter de lijn zou zijn geweest. Het protest werd gehonoreerd. Zo was het direct al een beladen duel.'


Toen Ajax in 1950 vijftig jaar bestond, nodigde de Amsterdamse club Feyenoord uit voor een jubileumwedstrijd. 'Nadat Feyenoord op voorsprong kwam, vroegen Ajacieden of ze het misschien iets rustiger aan wilden doen, het was immers een feestdag. Oer-Feyenoorder Fred Blankemeijer, toen speler, zei: 'Rustig aan doen? Ben je gek, het is Ajax - Feyenoord!'


In de jaren zeventig beleefden Feyenoord en Ajax hun glorietijd en was de Klassieker op zijn hoogtepunt. 'Er was in de eredivisie geen concurrentie', zegt Schots. 'Dat maakte de wedstrijd nog belangrijker. Won je die, dan was je automatisch ook de beste club van Europa.'


De Klassieker is ook een stedenstrijd: de havenstad met zijn harde werkers versus de culturele elite uit de mondaine hoofdstad. 'In de ene stad wordt het geld verdiend, in de andere uitgegeven, zeggen ze weleens.'Dat clichébeeld klopt al lang niet meer, meent de auteur. 'Rotterdam heeft een prachtige skyline, en bij Ajax hebben heus wel harde werkers gespeeld. Maar dat doet er niet eens meer toe. Het wordt op die manier beleefd. Dus is het zo.'


In de loop der jaren maakten heel wat spelers de overstap naar de rivaal, al gingen ze vaker van Ajax naar Feyenoord dan andersom. 'De strijd tussen de clubs wordt in Rotterdam veel intenser beleefd, dat moet er mee te maken hebben', zegt Schots. 'Rotterdammers, en ik zeg dit met de nodige schroom, hebben een minderwaardigheidscomplex: het tweede-stad-syndroom. Feyenoord-spelers kunnen wel in Amsterdam uitgaan, maar Ajacieden niet in Rotterdam.'


Vanaf de jaren tachtig verergerde de sfeer op de tribunes. Voor het vijfde seizoen wordt de Klassieker zonder uitpubliek gespeeld. In sportief opzicht noemt Schots eind jaren negentig een dieptepunt. 'Er speelden toen veel te veel tweederangs buitenlanders bij beide elftallen. Picún, Pablo Sanchez, Rudy, Gabrich, dat soort jongens. Ze hadden geen gevoel bij de Klassieker. Je bespeurde toen in de kranten ook teleurstelling bij journalisten. 'Ajax-Feyenoord-onwaardig', schreven ze.'


Nee, dan de duels tussen Van Hanegem en Neeskens, halverwege de jaren zeventig. Bikkelhard ging het er aan toe. 'En na afloop met een stalen smoel zeggen dat er niks aan de hand was hè. Er was wel respect voor elkaar. Toen Neeskens aan zijn amandelen werd geholpen, stond Van Hanegem als eerste aan zijn bed. Met een zak pindarotsjes.'


Van de komende Ajax - Feyenoord, zondagmiddag in de Arena, heeft Schots geen al te hoge verwachtingen. 'Er is zoveel gebeurd in de geschiedenis van de Klassieker, dat het lastig is om een nieuw hoofdstuk toe te voegen. Zeker in dit stadium. We zijn nog maar twee wedstrijden onderweg. Aan de andere kant: vorig seizoen stond zomaar opeens Jean-Paul Boëtius op. Daarom valt er op voorhand niets van te zeggen. Het blijft Ajax - Feyenoord.


Mik Schots, Gezworen Vijanden. 256 pagina's. Arbeiderspers. euro 18,95.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden