Russische sterren vinden slachtoffers van Weinstein 'hypocriet' en 'naïef'

Waar hebben de media het over in Rusland? Net als de onze hebben ze het over Harvey Weinstein en seksueel misbruik, constateert onze correspondent Tom Vennink.

Jevgenia Brik, een Russische filmster die op verzoek van nieuwssite Meduza reageert op het Weinstein-schandaal. Beeld RV

Voor een afwijkende opvatting over het Weinstein-schandaal moet je in Rusland zijn. Ja, ook hier onbegrip in het publieke debat, maar niet alleen over het handelen van de producer.

Luister bijvoorbeeld naar actrice Jevgenia Brik. Ze is een van de beroemdheden uit de Russische filmwereld die op verzoek van nieuwssite Meduza reageerden op de onthullingen. Brik: 'Waarom gingen actrices naar zijn hotelkamer als audities en vergaderingen plaatsvinden in studio's? Waren ze allemaal zo bang dat hij hun carrières te gronde zou richten? Is dat waarom ze zulke vernederingen toestonden? Eerlijk gezegd begrijp ik het niet.'

Of naar Anna Tsjipovskaja. Zij noemt de vermeende praktijken van Weinstein 'afschuwelijk', maar waren sommige actrices niet een beetje naïef? Zoals de vrouw die op haar 20ste inging op een uitnodiging van Weinstein om te helpen met productiezaken waar hij zelf niet uitkwam, zegt Tsjipovskaja. 'Je moet natuurlijk wel je hersenen gebruiken. Ik betwijfel of een producent als Harvey Weinstein de inzichten van een of andere 20-jarige actrice nodig heeft bij productiewerk. Het lijkt me sterk dat je in deze situatie denkt: o, hij belt me alleen omdat ik zo slim ben.'

Andere Russische sterren bespeuren hypocrisie. 'Actrices gingen jaren met plezier in op allerlei voorstellen', aldus actrice Agnia Koeznetsova. Zulke praktijken zijn niets nieuws in de filmwereld, zegt ze. 'Als je een aanbod krijgt waarbij je met een regisseur moet slapen voor een rol, dan stem je in of je loopt weg.'

Ook op de liberale tv-zender Dozjd wordt met verbazing gesproken over de beschuldigingen. Presentator Michaïl Kozyrev richtte zich tot de actrices: 'Wat weerhield jullie ervan om te zeggen: ik werk niet met deze man?'

In de Russische media vind je geen beroemdheden die nu hun verhaal doen over seksuele intimidatie of geweld. 'Ik denk dat zulke dingen niet kunnen gebeuren in Rusland', zei de Russische afgevaardigde voor de Miss Universe-verkiezing tegen Dozjd. 'Dat hebben we te danken aan het beleid van Vladimir Poetin.'

Maar zulke dingen gebeuren natuurlijk wel in Rusland. Activisten voor vrouwenrechten kregen afgelopen jaren duizenden reacties op campagnes met hashtags over seksuele intimidatie en geweld. En toch zijn ze aan de verliezende hand. Onder invloed van de machtige Russisch-orthodoxe kerk is het publieke debat een conservatieve richting opgestuurd.

Met als gevolg dat een meisje van 17 dit jaar uitgejouwd werd in een talkshow waarin ze vertelde dat ze verkracht was. De stemming in het publiek: ze had gedronken, dus wat zeurt ze nou? Het meisje werd maandenlang belachelijk gemaakt in tv-programma's, kranten en op internet.

Deelnemers aan de Miss Russia verkiezingen zeggen dat ze verbaasd zijn over de beschuldigingen van de Amerikaanse actrices. Beeld RV

In dezelfde periode tekenden het parlement en president Poetin een nieuwe wet na een religieuze lobby: huiselijk geweld is in Rusland geen misdrijf meer. Een man die zijn vrouw slaat, riskeert bij de eerste overtreding hooguit een boete van 470 euro.

'Vrouwen komen met blauwe plekken naar politiebureaus en agenten zeggen: dat is niet genoeg om een strafzaak te openen', zei feministe Nadja Tolokonnikova, lid van punkband Pussy Riot, onlangs tegen Vice.

Een schandaal als Weinstein is in Rusland op dit moment 'onmogelijk', zegt regisseur Roman Voloboejev tegen Meduza. 'Zelfs als een beroemde actrice zoiets zou zeggen over een beroemde filmmaker, dan denk ik niet dat mensen massaal achter haar gaan staan, zoals in Amerika.'

De meeste actrices die door Meduza werden benaderd, weigerden overigens commentaar.

Tom Vennink is correspondent in Moskou.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden