Russische site suggereert gesjoemel met miljoenenbezit van chef geheime dienst en gaat even op zwart

De Russische autoriteiten hebben woensdag korte tijd een website geblokkeerd, nadat die een stuk had gepubliceerd waarin werd gesuggereerd dat Aleksandr Bortnikov, de chef van de geheime dienst FSB, zich schuldig heeft gemaakt aan corrupte praktijken. Volgens hoofdredactrice Aleksandrina Jelagina van Russiangate.com ging de site al een paar uur later op zwart. De site was later weer toegankelijk, maar het artikel was verdwenen.

De Russische president Poetin (midden), Minister van Defensie Sergei Shoigu (rechts) en chef van de FSB Alexander Bortnikov (links) tijdens een militaire parade op de Krim, 2014. Beeld epa

Volgens de site blijkt Bortnikov de eigenaar van een luxe villa in een bosrijke buitenwijk van Sint-Petersburg, maar heeft de FSB-chef het huis nooit opgegeven in zijn financiële gegevens. De waarde van de villa en het omliggende terrein wordt geschat op bijna vijf miljoen euro. Dat roept volgens Russiangate.com de vraag op waar Bortnikov die als chef van de FSB ongeveer 100 duizend euro per jaar verdient, het geld voor zo'n luxe buitenverblijf vandaan heeft.

In het kadaster stond de villa aanvankelijk op naam van Aleksandr Vasiljevitsj Bortnikov, zoals de volledige naam van de FSB-chef luidt. Later verdween de naam; 'gegevens ontbreken' staat er bij 'eigenaar'. Met gebruik van een ander softwareprogramma kon een onderzoeksjournaliste toch zien dat Bortnikov nog steeds de eigenaar is.

Het schrappen van de naam van de eigenaar is een truc die de Russische autoriteiten wel meer toepassen als iemand van de nieuwe elite onder president Poetin in opspraak komt wegens corruptie. Zo verdween de dochter van minister van Defensie Sergej Sjojgoe uit het kadaster na vragen over een luxe villa net buiten Moskou die op haar naam stond.

Ook de namen van Artjom en Igor Tsjajka, de zonen van procureur-generaal Tsjajka, werden snel uitgewist nadat zij in opspraak waren geraakt. Als eigenaar van hun kapitale villa's staan nu LSDUZ en JFGJAU9 geregistreerd. Wie er achter die 'spelfouten' schuilgaat, blijft duister.

Buurmannen

In theorie is het mogelijk dat de villa buiten Sint-Petersburg eigendom is van een naamgenoot van de FSB-chef, maar volgens Russiangate.com is dat heel onwaarschijnlijk. De buurman van Bortnikov blijkt namelijk Sergej Smirnov te zijn, de plaatsvervangend chef van de FSB. Ook zijn villa is meer waard dan hij met zijn officiële salaris in veertig jaar zou kunnen verdienen. Smirnov komt net als Bortnikov uit Sint-Petersburg en werkte vroeger met Poetin samen bij de KGB, de voorloper van de FSB.

Verder blijken ook de zoon van Smirnov en de vrouw van Bortnikov huizen in de lommerrijke wijk buiten Sint-Petersburg te bezitten, ook al is de naam van Bortnikovs vrouw eveneens weggemoffeld.

Buitenkant van het FSB-gebouw in Moskou. Beeld epa

Reeks onthullingen

De onthullingen over Bortnikov volgen op een reeks publicaties in Russische oppositiemedia over de corruptie in kringen rond president Poetin. Oppositieleider Aleksej Navalny deed vorig jaar een boekje open over een reeks paleizen, villa's en andere bezittingen die feitelijk in handen zouden zijn van premier Dmitri Medvedev, maar op papier zijn ondergebracht bij een charitatieve instelling. Volgens Navalny zou Medvedev, die altijd werd gezien als een braverik, één van de meest corrupte figuren in Rusland zijn.

Opvallend is dat een paar van die luxe complexen uitgerekend in de geboorteplaats van Medvedev en die van zijn vader staan. Volgens Navalny gaat het om schenkingen die bedoeld zijn als smeergeld voor Medvedev.

In oppositiekringen vraagt men zich ook af hoe het mogelijk is dat een hele reeks vrienden en judomaatjes van Poetin uit Sint-Petersburg onder zijn bewind zijn uitgegroeid tot multimiljonairs en soms zelfs miljardairs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden