Russische overheid doet inval bij ngo's

De Russische overheid is begonnen met indringende, vaak onaangekondigde inspecties van duizenden hulporganisaties en mensenrechtengroepen in Rusland. Volgens Pavel Tsjikov van de rechtshulporganisatie Agora zijn de inspecties 'zonder precedent'.

MOSKOU - 'Zoiets is de afgelopen tien jaar niet voorgekomen, of ooit daarvoor', aldus Tsjikov. 'Het gaat om duizenden organisaties.' De omvangrijke operatie om in heel Rusland sociale, religieuze en politieke organisaties te inspecteren, volgt uit de aanname van nieuwe wetten vorig jaar. Volgens de Russische media gaf president Poetin zelf bevel tot de harde aanpak.

In november werd een contro- versiële wet van kracht die ngo's die buitenlandse fondsen ontvangen, dwingt zich te registreren als 'buitenlands agent'. Veel ngo's laakten de wet en kondigden aan er geen gehoor aan te zullen geven. Tot voor kort leek de overheid ook niet van zins er grootschalig uitvoering aan te geven.

Dat veranderde na 14 februari, de dag waarop president Poetin een toespraak voor officieren van de geheime dienst FSB. 'Deze wetten moeten worden uitgevoerd', zei hij toen. 'Elke directe of indirecte inmenging in onze binnenlandse aangelegenheden, elke vorm van druk op Rusland, onze partners of bondgenoten, is onaanvaardbaar.'

Sindsdien heeft de openbare aanklager in Moskou opdracht gegeven in het hele land een scala aan ngo's te inspecteren. Tot dusver zouden er in dertien regio's al honderden organisaties bezocht zijn door delegaties die bestaan uit vertegenwoordigers van de FSB, de openbare aanklager, politie, de belastingdienst, de brandweer en andere federale agentschappen.

Behalve controle van financieringsbronnen wordt ook gekeken of de organisaties zich schuldig maken aan 'extremisme', of zich op andere wijze niet aan de wet houden. Tot de bezochte organisaties behoren ook katholieke kerken, een enkele moskee, en etnische en culturele organisaties in de provincie.

Deze week werd ook Memorial in Moskou, een van Ruslands bekendste mensenrechtenorganisaties, geïnspecteerd. 'Dit is een gevolg van een oekaze van Poetin zelf om af te rekenen met alle ngo's die zich te onafhankelijk opstellen', zei oud-directeur van Memorial, Oleg Orlov. Volgens Tsjikov moet er eind april een rapport met conclusies op de tafel van de openbare aanklager liggen. Daarna wordt duidelijk of er ook werkelijk ngo's worden gesloten.

De Presidentiële Mensenrechtenraad, een adviesorgaan onder Poetin, zegt bedolven te zijn onder klachten. Deze week stuurde het adviesorgaan een brief aan de openbare aanklager met een verzoek om toelichting. 'Het werkelijk bestrijden van extremisme is niet hetzelfde als een poging om wettelijk opererende ngo's angst aan te jagen', zo staat er in de brief.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden