Russische oliegigant naar Zuid-Nederland

Nederland krijgt 46 tankstations van een Russisch merk. De Russische oliemaatschappij Lukoil neemt een groep tankstations over in Limburg en Noord-Brabant. Daarmee zit het bedrijf, dat eerder al een raffinaderij in Zeeland kocht, straks in de hele aanvoerketen: van Siberische oliebronnen naar Nederlandse benzinetanks.

AMSTERDAM - Het hoofd van Lukoil in de Benelux, Bulat Subajev, noemt de aankoop 'een eerste stap van een logische ontwikkeling' in Nederland. 'We willen groeien. Onze strategie draait om verticale integratie van de olieketen. We willen de hele lijn beheersen, van de winning tot de consument.'


Het op de Londense beurs genoteerde Lukoil is qua oliereserves de op een na grootste private oliemaatschappij, na het Amerikaanse ExxonMobil. Het bedrijf verrees eind 1991 uit de puinhopen van de Sovjet-Unie, toen drie lokale staatsoliebedrijfjes in westelijk Siberië fuseerden. Twee jaar later werd het geprivatiseerd. De toenmalige Sovjet-onderminister van Energie, Vagit Alekperov, is nu bestuursvoorzitter van Lukoil en een van de rijkste mannen ter wereld.


Met de koop zetten de Russen een nieuwe stap op de Nederlandse olie- en brandstoffenmarkt. In 2009 kocht Lukoil voor 600 miljoen dollar (450 miljoen euro) 45 procent in een grote raffinaderij bij Vlissingen, nu Zeeland Refinery. De Franse oliemaatschappij Total is de andere eigenaar. Lukoil heeft ook een aandeel in de Maashaven Olie Terminal bij Rotterdam, waar olie wordt aangevoerd en opgeslagen.


Vorig jaar kondigde de Russische investeringsfirma Summa de bouw aan van een olieterminal bij Rotterdam, met het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Vitol. Die tanks zullen door tankers worden bevoorraad vanuit de Baltische havenstad Primorsk. Daarmee heeft ook Lukoil straks een directe verbinding van zijn Siberische velden met Rotterdam, en vandaar met zijn raffinaderij in Vlissingen. 'Niemand kan er straks meer tussen komen', zegt Subajev.


Afhankelijk

Volgens energiespecialist Arnoud van der Slot van consultancybureau Roland Berger zit dit geïntegreerde businessmodel 'in de Russische genen', sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie. 'Ze voelen zich afhankelijk van westerse klandizie, en zijn bang dat die op zeker moment wegvalt. Daar willen ze meer greep op.'


Westerse maatschappijen concentreren zich juist steeds meer op de 'upstream' kant van de olieketen, het zoeken en winnen van olie en gas, omdat daarmee het meest te verdienen is. Shell heeft daarom de laatste jaren raffinaderijen en duizenden benzinestations afgestoten. 'Downstream is nu inderdaad minder winstgevend', zegt Subajev. 'Maar wij hebben een langetermijnstrategie. Over vijftien jaar kan het anders zijn.'


De 46 Limburgse en Brabantse stations gaan het Lukoil-logo voeren. Lukoil betaalt een niet nader genoemd bedrag voor de benzinestations, nu eigendom van SmeetsBeelen, onderdeel van de Verolma Groep (Verenigde Olie Maatschappij). De meeste verkochte stations opereren nu onder het merk Avia. Directeur Lucas Smeets van Verolma denkt dat medewerkers en exploitanten onder de Lukoil-vlag verder kunnen. Wereldwijd bezit Lukoil bijna zevenduizend benzinestations, vooral in de voormalige Sovjet-Unie en Oost-Europa.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden