ProfielOleg Ivannikov

Russische officier ontmaskerd die BUK-operatie begeleidde; wie is Oleg Ivannikov

Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een nieuwe hoofddader in beeld. Wie is Oleg Ivannikov?

Eliot Higgins (midden) van Bellincat vertelt in een persconferentie over een potentiële nieuwe hoofdverdachte in de MH17-zaak: Oleg Ivannikov Beeld EPA
Eliot Higgins (midden) van Bellincat vertelt in een persconferentie over een potentiële nieuwe hoofdverdachte in de MH17-zaak: Oleg IvannikovBeeld EPA

Het onderzoekscollectief Bellingcat is er samen met de Russische onderzoekssite The Insider in geslaagd om de identiteit te achterhalen van een Rus die rechtstreeks betrokken was bij het vervoer van de Buk-raketinstallatie waarmee het toestel MH17 vier jaar geleden is neergeschoten. Volgens Bellingcat gaat het om de 51-jarige Oleg Vladimirovitsj Ivannikov, die tot voor kort als officier bij de militaire inlichtingendienst GROe werkte.

Als dat klopt, is het een nieuw bewijs dat de Russische overheid betrokken was bij de operatie in het oosten van Oekraïne, waar de pro-Russische rebellen destijds onder de voet dreigden te worden gelopen door het Oekraïense leger.

Volgens Roman Dobrochotov van The Insider is het onvoorstelbaar dat het Kremlin niet van de operatie wist als zowel het leger als de GROe als de geheime dienst FSB (die de grens bewaakt) eraan meedeed.

Ivannikov had in de zomer van 2014 in het rebellenbolwerk Loehansk feitelijk het commando over de troepen van de pro-Russische separatisten en de Russen die aan hun kant meevochten. Hij zou ook actief zijn geweest in Syrië en in de pro-Russische rebellenrepubliek Zuid-Ossetië in Georgië, waar hij zelfs als minister van Defensie diende.

Bellingcat kwam de GROe-officier op het spoor dankzij onderschepte telefoongesprekken tussen de separatisten en hun Russische helpers.

Als echte GROe-agent hield Ivannikov zich zich altijd zorgvuldig op de achtergrond. Zelfs uit de jaren dat hij als minister van Defensie in Zuid-Ossetië diende, zijn geen foto’s van hem bekend. Rusland ontkent steeds dat Russische militairen hebben meegedaan aan de strijd in het oosten van Oekraïne. Wel hebben volgens Moskou mogelijk afgezwaaide militairen als vrijwilligers aan de kant van de rebellen gevochten. Maar volgens Bellingcat staat wel vast dat Ivannikov als officier van de GROe in Loehansk actief was. Een half jaar geleden werkte hij volgens de onderzoekers nog bij de militaire inlichtingendienst. Dat leiden zij af uit de gegevens van een inmiddels ter ziele gegane Russische webshop waar Ivannikov eind 2017 spullen bestelde. Als bezorgadres gaf hij een adres op waar het hoofdkwartier van de militaire inlichtingendienst in Moskou is gevestigd.

Of Ivannikov ook direct betrokken was bij het neerschieten van MH17, is volgens Bellingcat-oprichter Eliot Higgins onduidelijk omdat hij op dat moment niet in het gebied was van waaruit de Buk werd afgevuurd.

DE MH17-RAMP OP EEN RIJTJE

DE VERDEDIGINGSWAL VAN HET KREMLIN BROKKELT LANGZAAM MAAR ZEKER AF
Rusland heeft altijd elke betrokkenheid bij de aanslag op MH17 ontkend. Maar de verdedigingslinie wordt dunner en dunner. De beweringen ontleed.

NEDERLAND WIL RUSLAND AANKLAGEN: KAN DAT WEL?
Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Maar hoe klaag je Rusland aan? Wat doe je met verdachten en waarop is de verdediging van het Kremlin gebaseerd?

'STAP-VOOR-STAP' ZOEKT RUTTE GENOEGDOENING VOOR MH17
Door het Kremlin formeel aansprakelijk te stellen voor betrokkenheid bij de ramp met vlucht MH17, is het tijdperk van de confrontatie aangebroken. Belangrijkste boodschap: Rusland mag geen illusies koesteren dat deze tragedie in de vergetelheid raakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden