Russische missie geslaagd met Assad nog in het zadel

Met de boodschap 'missie grotendeels volbracht' heeft president Vladimir Poetin toegegeven waarom hij vorig jaar zijn strijdkrachten naar Syrië stuurde: niet zozeer om de terreurgroep Islamitische Staat (IS) te bestrijden als wel om het Syrische regime in het zadel te houden. IS heeft ondanks terreinverlies nog altijd grote delen van Syrië in handen.

In Gèneve: uiterst rechts Staffan De Mistura (VN), uiterst links Bashar al-Jaafari (Syrië). Beeld epa
In Gèneve: uiterst rechts Staffan De Mistura (VN), uiterst links Bashar al-Jaafari (Syrië).Beeld epa

Poetin 'gelooft dat hij genoeg opponenten (van het Syrische bewind, red.) vermoord heeft om er zeker van te zijn dat president Assad aan de macht blijft', zei de Amerikaanse senator John McCain cynisch. Rusland heeft dinsdag een begin gemaakt met de onverwacht aangekondigde terugtrekking van troepen en vliegtuigen.

Wat hebben de Russen bereikt met hun bijna zes maanden durende campagne van intensieve bombardementen? Naar eigen zeggen hebben ze 10 duizend vierkante kilometer veroverd op tegenstanders van Assad. Het gaat vooral om gebied in de provincie Aleppo, waarvan de gelijknamige hoofdstad vóór de vijf jaar durende burgeroorlog het commerciële centrum van het land was. Ongeveer vierhonderd dorpen en stadjes zijn 'bevrijd', volgens de Russische minister van Defensie Sergej Shoigu. Toen de Russen in de herfst aan hun offensief begonnen, dreigden troepen van Assad in en om Aleppo door opstandelingen onder de voet gelopen te worden.

Het is onduidelijk hoeveel mankracht en materieel Syrië zal verlaten. Voordat dinsdag de terugtrekking van onder meer SU-34-gevechtsvliegtuigen begon, beschikten de Russen over ongeveer vijftig toestellen. Die voerden de afgelopen maanden zo'n negenduizend vluchten uit. Bij luchtaanvallen kwamen volgens westerse critici en Syrische activisten onnodig veel burgers om het leven.

Serieus genomen

Volgens Amerikaanse schattingen zijn er drie- tot zesduizend Russische militairen in Syrië, merendeels gelegerd op de luchtmachtbasis in Latakia en de marinebasis Tartus. Bronnen in Moskou zeiden gisteren dat circa duizend man zullen achterblijven op de bases. De Russen handhaven ook hun geavanceerde S-400 luchtdoelgeschut. Russische raketten kunnen daarmee een groot deel van het Syrische luchtruim blijven bestrijken. Ook wapensystemen buiten Syrië staan de Russen nog ter beschikking. Zo kunnen ze raketten afvuren van schepen in de Middellandse Zee en de Kaspische zee. Gevechtsvliegtuigen voor de lange afstand zijn gestationeerd in de voormalige Sovjet-regio Dagestan.

Als motief voor de - althans gedeeltelijke - terugtrekking noemden militairen in Moskou dinsdag ook de vrees dat Rusland wordt 'meegezogen' in een grondoorlog. Anonieme officieren zeiden tegen persbureau Reuters dat een eventuele aanslag op Russische eenheden Poetin voor het dilemma plaatst of hij op grote schaal grondtroepen moet sturen.

Volgens politieke waarnemers heeft Poetin met de luchtaanvallen in elk geval bereikt dat hij serieus wordt genomen bij de Geneefse onderhandelingen. Hij heeft zichzelf, aldus een van hen, 'naar de onderhandelingstafel gebombardeerd'.

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden