NIEUWSRusland

Russische internetbedrijven moeten inlichtingendienst FSB ruim toegang geven

Russische internetbedrijven hebben volgens de onafhankelijke Russische nieuwssite The Bell te horen gekregen dat zij de inlichtingendienst FSB vrijwel ongehinderd toegang moeten geven tot de gegevens en communicatie van hun gebruikers. Als ze daar niet aan voldoen, kunnen ze worden gesloten.

Het hoofdkwartier van de Russische inlichtingendienst FSB in Moskou.Beeld AFP

Volgens de nieuwssite gaat het om meer dan 200 internetdiensten, waaronder de e-mailservice van tech-bedrijf Yandex, de berichtendienst Telegram, Mail.ru, Rambler en Vkontakte, de Russische tegenhanger van Facebook. Die bedrijven kregen volgens The Bell vorig jaar de opdracht apparatuur in hun systemen te installeren waarmee de FSB voortdurend toegang heeft tot de gegevens en de communicatie van hun klanten. De bedrijven moeten de FSB ook de beschikking geven over de codes waarmee zij versleutelde berichten van hun gebruikers kunnen lezen.

Bedrijven die weigeren mee te werken lopen het risico dat zij van het internet worden afgesloten door Rozkomnadzor, de Russische toezichthouder. Twee jaar geleden deden de Russische autoriteiten Telegram al in de ban nadat het bedrijf had geweigerd de codesleutels voor de berichten op de populaire berichtendienst te geven. Maar dat werkte niet helemaal, veel gebruikers slaagden erin de blokkade te omzeilen.

‘Complete afschaffing van de privacy’

De nieuwe maatregel komt volgens Sarkis Darbinjan van Roskomsovoboda, een organisatie die opkomt voor internetvrijheid, neer op een ‘complete afschaffing van de privacy’ voor Russische internetgebruikers. Volgens hem druist de nieuwe poging van de Russische autoriteiten in tegen een uitspraak van de Raad van Europa uit 2015 waarin Rusland op de vingers werd getikt wegens het op grote schaal afluisteren van telefoongesprekken van burgers.

De autoriteiten baseren zich op de zogenoemde Jarovaja-wet uit 2016, waarin de FSB het recht kreeg ook zonder bevel van een rechter allerlei gegevens op te vragen bij internetbedrijven. Daarbij gaat het om de inlogcodes van gebruikers, hun adres, opgeslagen gesprekken en andere privégegevens. 

Sommige bedrijven zouden volgens The Bell inmiddels al de door de FSB vereiste software hebben geïnstalleerd, zelfs op eigen kosten. Maar geen van de bedrijven wilde informatie verstrekken. Volgens de afspraken met de FSB is het verboden mededelingen te doen over de samenwerking met de inlichtingendienst.

Staatscontrole op online-leven van burgers

Yandex werd vorig jaar al gedwongen de overheid via een gouden aandeel meer zeggenschap te geven over het techbedrijf, onder meer om buitenlandse bedrijven buiten de deur te houden. Het Russische parlement nam verder een wet aan voor een ‘soeverein internet’, waarmee de Russische autoriteiten hun internetsysteem in noodgevallen kunnen loskoppelen van het mondiale internet. Ook dat wordt door de Russische oppositie gezien als een stap in de richting van meer staatscontrole op het online-leven van de burgers.

De Russische autoriteiten meldden eind vorig jaar dat een eerste proef met het eigen Russische internet voorspoedig was verlopen. Maar volgens de Russische zakenkrant Vedomosti bleek een aanzienlijk aantal gesimuleerde cyberaanvallen toch in staat door de Russische internetdefensie heen te breken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden