Russische film over tsaar Nicolaas II leidt tot aanslagen en bedreigingen

De voorpremière van een Russische film over de liefdesaffaire van tsaar Nicolaas II met een jonge Poolse ballerina is maandag afgelast nadat brand was gesticht bij het kantoor van de advocaat van de regisseur. Vorige week was er ook al een ontploffing bij een bioscoop in Jekaterinenburg, de stad waar tsaar Nicolaas II en zijn gezin in 1918 door de bolsjewieken werden omgebracht.

De conservatieve parlementariër Natalja Poklonskaja voert het protest tegen de film aan. Ze is een groot liefhebster van tsaar Nicholaas II.Beeld Yuri Kozyrev / NOOR

De organisatoren zeiden dat de vertoning van de film in de Moskouse bioscoop Illjoezion om 'technische redenen' was afgelast. Maar het is duidelijk dat de vertoning niet doorging wegens de dreigementen van Russisch-orthodoxe gelovigen die zich beledigd voelen door de film. De Russisch-orthodoxe kerk verklaarde de tsaar in 2000 tot heilige.

'Mathilde' vertelt het relaas van de onstuimige liefdesrelatie tussen tsaar Nicolaas en de Poolse ballerina Mathilde Ksjesinska, voordat hij in het huwelijk trad met de Duitse prinses Alix van Hessen-Darmstadt. De relatie is een historisch feit, maar nu de tsaar heilig is verklaard vergeten Russische nationalisten dat liever. Seks voor het huwelijk past in hun ogen niet bij de statuur van een heilige.

Het verzet tegen de film wordt aangevoerd door Natalja Poklonskaja, een oerconservatief lid van het Russische parlement. Zij maakte drie jaar geleden furore als procureur-generaal van de Krim, nadat Rusland het schiereiland had ingelijfd. Sindsdien geldt zij als een rijzende ster aan het politieke firmament in Rusland.

Natalja PoklonskajaBeeld reuters

Poklonskaja heeft de Russische justitie gevraagd 'Mathilde' te verbieden, omdat de film 'anti-Russisch' is en een krenking vormt van de religieuze gevoelens van gelovigen. Een actiegroep die zich 'Christelijke Staat - Heilig Rusland' noemt had de uitbaters van bioscopen in een brief eerder gewaarschuwd dat zij het risico zouden lopen dat hun filmzalen in brand zouden worden gestoken als ze het waagden 'Mathilde' te vertonen. Volgens de groep is de film een 'provocatie van landelijke omvang'.

Eind augustus bestookten tegenstanders van de film de studio van regisseur Aleksej Oetsjitel al met Molotov-cocktails. De regisseur diende daarop een aanklacht tegen Poklonskaja en 'Christelijke Staat' in, maar de actiegroep wast de handen in onschuld. Volgens een woordvoerder wilde de groep met de brieven alleen waarschuwen voor het gevaar dat anderen tot geweld zouden overgaan.

Het is nu de vraag of de film nog in roulatie zal komen in Rusland. Prominente kunstenaars klagen dat het klimaat steeds verstikkender begint te worden. Onlangs werd toneelregisseur Kirill Serebrennikov aangeklaagd wegens misbruik van overheidssubsidies. Veel mensen in de Russische kunstwereld zijn ervan overtuigd dat het om een politieke zaak gaat. Serebrennikov was de regisseur van een omstreden ballet over de Russische danser Rudolf Noerejev, waarvan de première in het Bolsjoj Theater deze zomer plotseling werd afgelast. Naar verluidt zouden de autoriteiten aanstoot hebben genomen aan het feit dat duidelijk te zien was dat Noerejev homo was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden