Nieuws MH17

Russische en Oekraïense media: Oekraïne laat verdachte in MH17-zaak vrij

Oekraïne heeft volgens Russische en Oekraïense media een pro-Russische separatist vrijgelaten die het Nederlandse OM beschouwt als een verdachte in de MH17-zaak. Het gaat om Vladimir Tsemach, een voormalig rebellencommandant, die eerder dit jaar bij een gewaagde operatie van de Oekraïense veiligheidsdienst uit rebellengebied werd ontvoerd.

Vladimir Tsemach

Tsemachs dochter bevestigde dat haar vader werd vrijgelaten na een uitspraak van het Hof van Beroep in Kiev.  De uitspraak is een tegenvaller voor het Nederlandse Openbaar Ministerie. Hoofdofficier Fred Westerbeke had er vorige week nog bij Oekraïne op aangedrongen Tsemach niet te laten gaan, zodat hij kon worden verhoord over het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014.  In een brief aan de Oekraïense openbaar aanklager noemde Westerbeke Tsemach ‘een verdachte’ die ‘extreem belangrijk’ is voor het onderzoek naar de ramp, waarbij alle 298 inzittenden omkwamen.

Destijds was Tsemach commandant van de luchtverdediging in Snizjne, dicht bij de plaats van waaruit het Maleisische toestel werd neergeschoten met een door Rusland geleverde Buk-raket. Het OM hoopte ongetwijfeld dat hij kon vertellen wie het bevel voerde over de Buk-installatie en wie de trekker overhaalde. Rusland heeft steeds ontkend dat het ook maar iets met de ramp te maken heeft gehad.

De voormalige rebellencommandant werd deze zomer door commando’s van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe uit zijn huis in Snizjne ontvoerd en in een rolstoel langs de controleposten van de pro-Russische separatisten gesmokkeld.

Gevangenenruil 

Het is nog niet helemaal duidelijk waarom het Hof van Beroep in Kiev donderdag besloot dat Tsemach moest worden vrijgelaten. Eerder hield de kwestie-Tsemach een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne op. In het kader van die ruil zou Rusland de Oekraïense filmregisseur Oleg Sentsov vrijlaten en de 24 Oekraïense zeelieden die Rusland vorig jaar oppakte, toen zij met hun schepen door de Straat van Kertsj bij de Krim probeerden te varen. Op het laatste moment stelde Rusland naar verluidt de eis dat in ruil daarvoor ook Tsemach zou worden vrijgelaten.

Enkele minuten na de vrijlating van Tsemach zei president Poetin donderdag dat de onderhandelingen over de gevangenenruil ‘het laatste stadium’ bereikt hebben. Dat duidt er op dat Tsemachs vrijlating inderdaad een voorwaarde van het Kremlin was voor de gevangenisruil. 

De Oekraïense openbaar aanklager Oleg Peresada klaagde donderdag dat het gevaar bestaat dat Tsemach nu de benen neemt. Peresada wilde dat Tsemach in hechtenis zou blijven vanwege zorgen dat Tsemach probeert terug te keren naar het pro-Russische rebellengebied in het oosten van Oekraïne. Daar hebben de Oekraïense autoriteiten geen greep op hem. Peresada vindt het onbegrijpelijk dat het hof Tsemach heeft laten gaan zonder enkelband. ‘Ik denk dat de heer Tsemach op vrije voeten onbereikbaar zal zijn voor het internationale onderzoeksteam. We hebben geen enkele manier om hem in de gaten te houden.’

Een groep Europarlementariërs had Kiev deze week nog opgeroepen niet te buigen voor de eis van Moskou, omdat Tsemach ‘van groot belang’ zou zijn voor het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Daarbij wezen de parlementariërs ook op een resolutie van de VN-Veiligheidsraad waarin landen de opdracht krijgen mogelijke verdachten voor de rechter te brengen. 

De zaak werd gezien als een test voor de nieuwe president van Oekraïne, Volodymyr Zelenski. Hij staat onder zware druk Sentsov en de Oekraïense zeelieden naar huis te halen. De gevangenenruil zou ook een eerste stap kunnen zijn om het geweld in het oosten van Oekraïne te verminderen. Daar wordt nog steeds gevochten tussen het Oekraïense leger en pro-Russische separatisten. 

Lees hier over de operatie om Tsemach te pakken te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden