analysepoetin blijft president

Russisch parlement effent de weg voor een levenslang presidentschap van Vladimir Poetin

Russische parlementariërs hebben grondwetswijzigingen voorgesteld die het mogelijk moeten maken dat Vladimir Poetin tot 2036 president kan blijven.

Poetin bezoekt een kunstschool in het Russische Usman. Beeld AFP
Poetin bezoekt een kunstschool in het Russische Usman.Beeld AFP

Het Russische parlement heeft grondwetswijzigingen voorgesteld waardoor Vladimir Poetin tot 2036 president kan blijven. Poetin, nu 67, zal dan 83 jaar zijn.

Een parlementariër van Poetins partij opperde dinsdag om de termijnenteller van Poetin te resetten. Volgens de huidige regels moet Poetin in 2024 aftreden als president, omdat hij er dan (voor de tweede keer) twee aaneengesloten termijnen op heeft zitten.

Het voorstel werd met luid applaus ontvangen door het parlement, dat onder controle staat van het Kremlin. Binnen een uur liep Poetin het parlement binnen en sprak zijn steun uit voor het voorstel. Zijn voorbereide speech wees erop dat het een-tweetje met het parlement tot in detail geprepareerd was door Poetin zelf.

‘In principe lijkt me deze optie mogelijk’, zei Poetin over het voorstel. ‘Maar onder een voorwaarde: het constitutionele hof moet in een officiële uitspraak stellen dat het amendement niet in strijd is met de principes en bepalingen van de grondwet.’ Dat zal geen probleem zijn, want ook het constitutionele hof staat onder zijn controle.

Ingewikkelder is het om steun te krijgen van de bevolking, die al zes jaar kampt met teruglopende inkomens en steeds meer inperkingen van haar vrijheid. Volgens Poetin krijgen de Russen op 22 april de kans om zich in een ‘publieke stemming’ uit te spreken over de grondwetswijziging. De stemming zal gaan over een heel pakket aan grondwetswijzigingen, waaronder lokkertjes als indexering van de pensioenen en een minimumloon, die nu al vastgelegd zijn door de Russische wet. Onduidelijk is hoe de ‘publieke stemming’ er precies zal uitzien.

Stabiliteit

Wel duidelijk is dat Poetin terugkomt op voornemens om zich aan de huidige termijnlimiet te houden. Hij zei dat zware tijden om stabiliteit vragen. Rusland is volgens hem nog altijd ‘herstellende’ van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991. ‘De president staat garant voor de veiligheid en de interne stabiliteit van onze staat’, aldus Poetin. ‘We hebben genoeg revoluties gehad.’

Poetin haakte daarmee in op een smeekbede van parlementariër Valentina Teresjkova, een voormalige kosmonaut die in 1963 door de Sovjet-Unie als eerste vrouw de ruimte ingeschoten werd. Teresjkova zei dat er gevaar dreigt voor een Rusland zonder Poetin: ‘Dat de huidige president kan worden herkozen zou, gezien zijn gezag in de maatschappij, een zeer stabiliserende factor zijn.’

De oppositie wijt de zware tijden juist aan 20 jaar Poetin-heerschappij en gaat ervan uit dat de stemming op 22 april gemanipuleerd zal worden. ‘Nu zijn we zeker van een levenslang presidentschap van Poetin’, twitterde oppositieleider Aleksej Navalny. Leonid Volkov, een prominente medestander van Navalny’s, noemde de gebeurtenissen van dinsdag ‘een pure staatsgreep’.

Kans om te demonstreren zal er niet zijn. Vlak na de bijeenkomst in het parlement verbood de burgemeester van Moskou massale samenscholing om verspreiding van het coronavirus te voorkomen.

Eerder leek Poetin van plan om na 2024 door te regeren vanuit een andere positie, bijvoorbeeld als premier (zoals hij tussen 2008 en 2012 deed na het bereiken van de termijnlimiet) of als voorzitter van een opgewaardeerde Veiligheidsraad of Staatsraad.

Vlak voor de grondwetswijziging is er in Rusland amper sprake van een maatschappelijk debat

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden