Russisch luchtdoelsysteem is enig mogelijke daderwapen

Als het rampvliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergeschoten, moeten de wapens geavanceerd zijn. De separatisten schoten veel toestellen uit de lucht, maar die vlogen lager.

Archieffoto 2011: Buk-M2 systeem nabij MoskouBeeld epa

Als vlucht MH17 is neergehaald door Oekraïense rebellen, dan markeert het de militaire transformatie van de separatisten in korte tijd: van een lichtbewapende, met kalasjnikovs zwaaiende groep strijders tot een rebellenmacht die geavanceerde luchtdoelraketten zoals de SA-17 afvuurt.

De rebellen zwoeren donderdag echter dat ze niet beschikken over het moderne Russische Buk-luchtdoelsysteem. Deze luchtdoelraketten zijn in het Westen beter bekend onder de NAVO-codenamen SA-17 Grizzly en SA-11 Gadfly.

Alleen met deze raketten, die een bereik hebben van ruim 20 kilometer, kon de hoogvliegende Maleisische Boeing in Oost-Oekraïne worden neergehaald. De geavanceerde luchtdoelraketten zijn dermate gevreesd dat de Israëlische luchtmacht vorig jaar een konvooi met SA-17's bombardeerde in Syrië. De raketten zouden volgens Jeruzalem onderweg zijn naar Hezbollah.

De Oekraïense separatisten hebben met hun ontkenning echter de schijn tegen. Eind juni maakten ze bekend een kostbaar Buk-systeem te hebben veroverd op het Oekraïense leger. Vorige week zag een AP-verslaggever in rebellengebied bij de stad Snizhne een Buk-batterij. En enkele uren voordat de Boeing neerstortte, meldde een bewoner van Snizhne hoe vanuit rebellengebied een Buk-raket werd afgevuurd.

Als de rebellen inderdaad het luchtdoelsysteem in stelling hebben gebracht, is dat een verontrustend teken voor Kiev. Het Buk-raketsysteem, dat bestaat uit diverse voertuigen zoals een radar- en commandovoertuig, is zeer mobiel en kan binnen luttele minuten operationeel zijn.

Als een vijandelijk toestel in het vizier komt, kunnen drie raketten met een snelheid van drie maal het geluid worden afgevuurd. Maar vooral het flinke bereik baart de Oekraïense luchtmacht zorgen. Met de Buk in handen van de rebellen moet Kiev vrezen voor decimering van zijn luchtmacht.

In de afgelopen weken leed de luchtmacht, met het neerhalen van Soekhoi-gevechtsvliegtuigen en Antonov-transporttoestellen, al gevoelige verliezen. De rebellen gebruikten hierbij minder moderne luchtdoelraketten die vanaf de schouder worden afgevuurd en een aanzienlijk korter bereik hebben.

Toen het Maleisische toestel donderdag hoog boven het strijdgebied vloog, had Kiev opnieuw verliezen moeten incasseren. Op dinsdag en woensdag claimden de separatisten drie Soekhoi-25's in de regio-Donetsk te hebben neergehaald. Op maandag werd een Antonov 26-transporttoestel uit de lucht geschoten. Sinds 12 juli zouden zes vliegtuigen zijn neergehaald.

Omdat de Antonov volgens Oekraïne op een hoogte van 6,5 kilometer werd geraakt, werd Rusland meteen beschuldigd van betrokkenheid. De luchtdoelraketten van de rebellen, aldus Kiev, reikten immers niet zo ver. 'Het toestel werd neergehaald door een andere, meer krachtige luchtdoelraket', aldus de Oekraïense president Porosjenko. Volgens Oekraïne werd de raket afgevuurd vanuit Rusland.

Zou de Antonov het eerste slachtoffer zijn van het Buk-luchtdoelsysteem? Buitgemaakt op het Oekraïense leger door de rebellen of geleverd door Moskou? Of heeft een Oekraïense legereenheid, ook in het bezit van een Buk, het Maleisische toestel per ongeluk aangezien voor een Russische MiG of Soekhoi? En te snel hebben ingegrepen?

Buk-M2 in 2011Beeld ap
Pro-Russische separatistenBeeld afp
Beeld ap
Beeld ap
Beeld ap
Beeld anp
Nederlandse ambassade in KievBeeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden