REPORTAGE

Russisch leger lonkt naar festivalgangers

Rusland heeft behoefte aan beroepssoldaten en dus sponsort het leger het rockfestival Nasjestvie. Levert dat rekruten op? 'Kom morgen maar terug wanneer je nuchter bent.'

Een militair helpt een meisje een legervoertuig op.Beeld Pedrodon

Wie denkt dat het Russische leger niet kan swingen, heeft het mis. Vrijdagmiddag trapt een militaire taptoe Nasjestvie af. Terwijl de drummer zich uitslooft, de blaassectie in formatie heen en weer beweegt en een saxofonist een prachtige solo geeft liggen de eerste uitputte festivalgangers al in het gras.

Nasjestvie is het grootste rockfestival in Rusland, afgelopen weekend genoten 180 duizend Russen op zo'n 100 kilometer buiten de hoofdstad van Russische rock. Voor buitenlandse acts op dit festival geen plek, Nasjestvie is Russische rock in je moerstaal. De hoofdacts zijn zonder uitzondering bands die al ruim twintig jaar spelen.

Een festivalganger met marinehoofddeksel.Beeld Pedrodon

Het lijkt sprekend op een gemiddeld Europees popfestival. De bezoekers slapen in tentjes, staan in de rij voor de kleine vierkante toiletten en drinken bier bij het leven. Iedereen dost zich vrolijk uit. Drie dagen lang mag jong en oud extravagant zijn. Het verschil is op een veldje tussen een camping en een tweede podium in. Het Russische leger heeft er een tiental tanks en houwitzers opgesteld. Het ministerie van Defensie is de grootste sponsor van het festival. De mannen van de militaire politie, grote kerels met armbanden en rode baretten, houden een oogje in het zeil.

'Er is niets engs aan, echt niet', verzekert festivaldirecteur Aleksander Sjkolnik. 'Dit is al het derde jaar dat er tanks staan, die soldaten die erbij horen zijn aardig. Iedereen mag op de foto. Ik heb mijn 3-jarige dochtertje op een houwitser gehesen, ze vond het geweldig.' Wie denkt dat rock -'n-roll en zware wapens elkaar tegenspreken heeft het mis. Sjkolnik: 'De meeste liedjes gaan over de liefde, niet over oorlog. En ja, als er muzikanten zijn die er problemen mee hebben, dan komen die toch niet? Whitney Houston heeft toch ook een concert op een vliegdekschip gegeven? Zo moet je het zien.'

Toeschouwers met mutsen van de oude Sovjet-pioniers.Beeld Pedrodon

Punkers

Terwijl de eerste bands losbarsten loopt het publiek geïnteresseerd langs de collectie oude en nieuwe militaire voertuigen. Zelfs punkers poseren graag bij de tanks. 'Ik mag uiterlijk dan wel punk zijn, van binnen ben ik gewoon een patriot', zegt een jongen met een hanekam. 'Ik heb gewoon in dienst gezeten.'

Daar zit 'm de crux. Dit jaar zijn er voor het eerst meer beroepssoldaten dan dienstplichtigen in het Russische leger. Eind 2014 hadden 295 duizend soldaten een contract, tegen het eind van dit jaar moeten dat er maar liefst 352 duizend zijn. Volgens de militaire top moet dat cijfer in 2021 tot een half miljoen opgelopen. Terwijl de dienstplicht niet wordt afgeschaft, moet het leger wel een professionaliseringsslag maken. En dus moet er personeel worden geworven.

'Helaas is het bij ons niet zo als in Amerika, dat je je zo kunt inschrijven. Dat moet volgens een ingewikkelde procedure, maar we zijn goed op weg', zegt een officier die zijn naam niet wil noemen. Bij de tent waar informatie over soldij, uitrusting en voorzieningen is te vinden, is het druk, maar misschien komt dat door de gratis wifi.

Ook doet het leger goede zaken in merchandise. De T-shirts met Vladimir Poetin als opperbevelhebber zijn niet aan te slepen, net als de legermokken, de armbandjes, zonnekleppen en kleine soldatenfiguurtjes. Het populairs zijn de 'groene mannetjes', de beroepssoldaten die vorig jaar stiekem het Oekraïense schiereiland de Krim bezetten. Iedereen wil met de mannen op de foto. Onderluitenant Anton Gontsjarov laat trots weten dat de soldaten naast de tanks echt verstand van zaken hebben, en nodigt alle geïnteresseerden uit voor een survivaltraining in de bossen bij het festival. De mannen van de luchtmobiele brigade uit Pskov bouwen met niet veel meer dan een hakbijltje en wat garen tenten, schuttersputten en ingenieuze vallen om hazen en everzwijnen te vangen.

Beeld Pedrodon

Politiek statement

Op het festivalterrein is het lang zoeken naar een dissonante stem. Vanaf het podium klinkt die sowieso niet. De zanger van ska-brulband Leningrad vloekt en tiert om het leven, maar waagt zich niet aan een politiek statement. Op de camping is een jongen uit Moskou, Sergej, die het niet zo heeft op al dat wapentuig. 'Oorlog is kut', zegt hij terwijl hij een joint draait. Zijn vrienden moeten er om lachen. 'Misschien moet je zelf maar eens in dienst.'

Vrijdagnacht sluit Tsjaif het festival af. De oude nummers die de band in de jaren tachtig schreef tegen de oorlog in Afghanistan worden niet meer opgevoerd. Bij het laatste nummer komt de militaire taptoe terug, bij het laatste akkoord klinkt er vuurwerk. De militaire politie heeft het legerkampement uit voorzorg gesloten. Vriendelijk duwen ze de dronken festivalgangers terug de camping op. 'Kom morgen maar terug wanneer je nuchter bent.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden