Russisch konvooi richting Oekraïne wekt argwaan: dekmantel voor invasie?

Een humanitair konvooi met 280 Russische vrachtwagens vertrekt vandaag richting Oost-Oekraïne. Gisteren werd hierover een akkoord bereikt tussen Oekraïne en Rusland. Toch overheerst de argwaan, want dient de hulpmissie niet gewoon als dekmantel voor een militaire invasie?

Vrijwilligers van het Donbass-bataljon, dat wordt gesteund door Kiev, leveren medicijnen aan een ziekenhuis in Popasna, regio Loehansk.Beeld afp

De Russische televisie toonde vanochtend beelden van honderden vrachtwagens die zich bij een depot net buiten Moskou hadden verzameld. Ze zien er identiek uit: spierwit, zonder kenteken. Wel is er een rood kruis op geschilderd. Een Russisch-Orthodoxe priester sproeide wijwater op de voertuigen om de missie in te zegenen.

Volgens Russische media zal 2.000 ton aan humanitaire hulp naar verwachting donderdag Oost-Oekraïne bereiken. Babyvoedsel, slaapzakken, drinkwater, geneesmiddelen - het is allemaal hard nodig in de belegerde steden, Loehansk voorop. Die stad is omsingeld door het Oekraïense leger. Inwoners leven al tien dagen zonder elektriciteit en stromend water. Supermarkten en banken zijn dicht, de benzine is op. In de lucht hangt de grimmige sfeer van oorlog: oorverdovend lawaai van raketinslagen klinkt op de achtergrond, schrijft correspondent Jan Hunin vandaag in de Volkskrant.

Een goedbedoelde humanitaire missie, daar kan eigenlijk niemand op tegen zijn. Toch roept deze missie heel wat vragen op. Terwijl de gesprekken over een hulpmissie afgelopen weekend in volle gang waren, stuurde Rusland enkele duizenden militairen naar de grens met Oekraïne. Een woordvoerder van het Oekraïense leger schat dat er ongeveer 45.000 Russische militairen in het grensgebied gelegerd zijn. De NAVO houdt het op 20.000.

Tegelijkertijd is bekend dat de pro-Russische separatisten de laatste weken flink wat tegenslag te verwerken hebben gekregen in rebellenbolwerken Loehansk en Donetsk, waar het Oekraïense leger steeds verder oprukt.

Kortom: de gedachte dat Rusland, die de separatisten moreel steunt (en volgens het Westen ook bewapent), de humanitaire missie als dekmantel gebruikt voor een militaire invasie, is niet zo vreemd.

Een vrouw in de belegerde stad Loehansk kookt op een zelfgemaakt vuurtje.Beeld afp

Afspraken
Om het niet zover te laten komen, zijn er vooraf afspraken gemaakt. De Oekraïense president Petro Porosjenko stemde gisteren, na telefonisch overleg met zijn Amerikaanse collega Barack Obama, in met de hulpmissie. Wel onder de voorwaarde dat de missie internationaal gesteund zou worden. Het Kremlin ging vervolgens akkoord met een coördinerende rol van het Internationale Rode Kruis. Ook de Europese Unie en de Verenigde Staten zouden deelnemen aan de missie door hulpgoederen te leveren. Hoe en of die goederen Moskou bereikt hebben, is onduidelijk.

Vandaag meldde een Oekraïense woordvoerder volgens persbureau Interfax dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) het Russische konvooi gaat begeleiden. De OVSE heeft dit nog niet bevestigd.

Het Rode Kruis heeft nog geen toestemming gegeven voor vertrek. Andre Loersch, woordvoerder van de commissie die behept is met de missie, zei vandaag tegen persbureau AP dat hij 'geen informatie over de inhoud' van de vrachtwagens heeft ontvangen. 'Op dit moment hebben we hierover nog geen overeenstemming bereikt', zei hij. 'Het ziet ernaar uit dat de missie een initiatief is van de Russische Federatie.'

Grensoversteek
Kiev heeft nog een voorwaarde gesteld aan de hulpmissie: de vrachtwagens mogen alleen de grens oversteken in gebied dat onder controle van Oekraïne valt. Ofwel, het gebied rondom Charkov. Ten minste 100 kilometer van de grens is echter in handen van de rebellen. Daaronder valt ook het grensgebied nabij Loehansk, waar de humanitaire nood het grootst is. Het is dus nog maar de vraag of de Russen zich aan de voorwaarde van Kiev houden en een stukje omrijden.

Een woordvoerder van de Oekraïense veiligheidsdiensten heeft aan persbureau AP laten weten dat het Russische konvooi überhaupt geen groen licht zal krijgen om de grens over te steken.

Obama en Porosjenko kwamen gisteren overeen 'dat elke Russische interventie in Oekraïne zonder formele, uitdrukkelijke toestemming en autorisatie onaanvaardbaar is' en bovendien 'een schending van het internationaal recht'. Wat er gedaan wordt als het internationaal recht inderdaad geschonden wordt, daarover geen woord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden