Russisch Facebook leidt naar militairen MH17

In het rapport dat Bellingcat vandaag presenteert worden namen genoemd van Russische militairen die mogelijk bij de ramp met de MH17 zijn betrokken.

Beeld Bellingcat

Zijn zij de daders?

Dat staat niet vast. Wel dat zij betrokken waren bij het vervoer van de Buk-raketinstallatie waarmee het Maleisische toestel naar alle waarschijnlijkheid werd neergehaald. Volgens het jongste rapport van het onderzoeksteam gaat het om leden van het 2de bataljon van de 53ste luchtverdedigingsbrigade uit Koersk. Ook heeft Bellingcat de naam achterhaald van de commandant van de Russische luchtverdedigingseenheid.

Het rapport sluit aan bij eerdere onderzoeken van Bellingcat waarin de route wordt gevolgd van de BUK-installatie die vlak voor de ramp met de MH17 in het gebied arriveerde van waaruit het toestel volgens de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) met een BUK-raket werd neergeschoten. De BUK-lanceerder is te herkennen aan een beschadiging aan de zijkant en een nummer: 3X2, waarbij de X voor een onleesbaar cijfer staat. Volgens Bellingcat geeft het nummer aan dat het gaat om een BUK-lanceerinstallatie van het 3de bataljon van de brigade uit Koersk, die eind juni 2014 met een konvooi van het 2de bataljon naar de Oekraiense grens werd vervoerd.

Presenteert Bellingcat harde bewijzen?

Het nieuwste rapport, dat het resultaat is van uitgebreid speurwerk van een Nederlands lid van het onderzoeksteam, bevat geen rechtstreekse bewijzen dat de militairen uit de eenheid het toestel op 17 juli 2014 hebben neergeschoten. Wel is het volgens de opsteller van het rapport onwaarschijnlijk dat de militairen die de BUK-installatie naar de grens met Oekraïne hebben vervoerd, het kostbare wapen daar hebben overgedragen aan de pro-Russische rebellen. Voor het bedienen van een dergelijke lanceerder is veel kennis en training nodig.

De Nederlander die vanuit huis het MH17-gebied uitkamde

Een Nederlander stond aan de basis van het nieuwe rapport over de MH17-ramp van het onderzoeksteam Bellingcat. Hij vertelt over zijn speurtocht op internet. Lees hier het interview.

Welke aanvullende bewijzen zijn er?

Bellingcat wijst ook op een onderschept gesprek tussen de rebellen waarin een van hen bevestigt dat de BUK-installatie met bemanning en al is aangekomen in het rebellenbolwerk Donetsk. In een ander onderschept gesprek is sprake van een lid van de bemanning dat op de terugweg naar Rusland per ongeluk bij een controlepost is achtergelaten. Het transport van de BUK werd volgens de OVV geregeld door Sergej Petrovski, een voormalig lid van de Russische militaire inlichtingendienst die zich bij de rebellen had aangesloten.

Het Russische defensiebedrijf Almaz-Antey, dat de BUK-raketten produceert, betoogde vorig jaar dat de Russische strijdkrachten in 2014 niet meer de beschikking hadden over het gebruikte type BUK-raket. Maar volgens het Bellingcat-rapport blijkt uit foto's dat de 9M38M1-raket in 2014 wel degelijk nog in gebruik was. Raketten van dit type behoorden zelfs tot de bewapening die het konvooi van het 2de bataljon in juni 2014 transporteerde.

Hoe is Bellingcat de militairen op het spoor gekomen?

Aan de hand van berichten en foto's die militairen van de 53ste luchtverdedigingsbrigade of hun familie op sociale media, zoals VKontakte (het Russische Facebook) en Odnoklassniki (een soort Schoolbank), hebben geplaatst heeft Bellingcat de identiteit weten te achterhalen van een groep militairen die bij het transport van de BUK betrokken was. Het onderzoeksteam gaat ervan uit dat zij de Buk ofwel hebben bediend of in ieder geval weten wie de bemanning vormden. Dat geldt volgens het rapport zeker voor Dmitri T., die volgens Bellingcat in 2014 de commandant van het 2e bataljon van de 53ste brigade was.

Wat gebeurt er met deze bevindingen?

Bellingcat heeft alle namen aan het JIT gegeven, het internationale team dat het strafrechtelijke onderzoek naar de ramp doet. Ook de naam van de toenmalige commandant van de 53ste luchtverdedigingsbrigade: kolonel Sergej Moetsjkajev. Hij was volgens het rapport bijna zeker verantwoordelijk voor het besluit de BUK-installatie naar de grens met Oekraïne te sturen. Maar het besluit dergelijke geavanceerde apparatuur naar rebellengebied te sturen, is volgens Bellingcat op hoger niveau genomen, waarschijnlijk op het ministerie van Defensie. Ook als vast komt te staan dat de militairen betrokken waren bij het neerhalen van MH17, is het onwaarschijnlijk dat Rusland hen ooit zal uitleveren voor berechting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.