Russen voelen zich hevig gediscrimineerd

Het waren de beelden van de snikkende kunstrijdster Irina Sloetskaja waardoor heel Rusland in opstand kwam. De lieveling van het Russische publiek was door de jury op de tweede plaats gezet achter één van haar Amerikaanse rivales....

In de ogen van de Russen was dit de zoveelste keer bij deze Olympische Winterspelen dat hun sporters op een gemene manier van het goud waren afgehouden. 'Irina-tje, je bent even goed onze nationale held', troostte de Russische tv-commentatrice het meisje.

Met Vladimir Poetin voorop schaarden de Russen zich achter hun Olympische team. 'Noord-Amerikaanse sportlieden worden zichtbaar voorgetrokken', verklaarde de president. Hij liet doorschemeren dat de nieuwe leiding van het Internationaal Olympisch Comité ('een flop') volgens hem was gezwicht voor de commerciële belangen van de Amerikaanse televisienetten. Poetin vertolkte de verontwaardiging van zo goed als alle Russen, die de Winterspelen op de voet volgen en overtuigd zijn geraakt van een Amerikaans complot.

Eerst had het gouden Russische kunstrijpaar hun medaille onder druk moeten delen met de Canadezen; daarna was een freestyle-skier door de jury van de hoofdprijs afgehouden, en vlak voor de dramatische finale van het kunstrijden kreeg het vrouwenlanglaufteam - gedoodverfde medaillewinnaars - een startverbod voor de estafette opgelegd omdat Larissa Lazoetina bij een bloedproef een net iets te hoog hemoglobinegehalte bleek te hebben.

Voor de Russen bestaat er geen twijfel over dat de Amerikanen hen met alle middelen achter zich in de medaillerangschikking pogen te houden. Hoe kun je anders verklaren dat Rusland, wintersportland bij uitstek, met vijf keer goud slechts vierde staat?

De Amerikanen zijn bang voor Rusland, legde de beroemde filmregisseur en Oscar-winnaar Nikita Michalkov uit. 'Bang dat wij nu uit het gat klimmen, waarin we terecht waren gekomen. Daarom willen ze ons vernederen.' De Amerikaanse hegemonie in de wereld is en blijft een teer punt voor de Russen, en sport is een van de weinige manieren waarop ze nog van hun oude rivaal uit de Koude Oorlog kunnen winnen.

Rusland praat van hoog tot laag over niets anders meer. De minister van Buitenlandse Zaken, de woordvoerder van de regering, en zelfs Aleksej II, de patriarch van de Russisch-orthodoxe kerk die de ploeg voor het vertrek naar de VS had gezegend, gaven lucht aan hun verontwaardiging. De Doema, het Russische parlement, wijdde een spoeddebat aan 'de Olympische schandalen'.

Stokebrand Zjirinovski sloeg met zijn vuist op de bankjes en eiste de onmiddellijke terugtrekking van de Russische ploeg uit Salt Lake City. 'We zouden de juryleden en degenen die deze Spelen organiseren in hun gezicht moeten spugen.' Deze keer was de Doema het met hem eens.

Toen de emoties een beetje waren geluwd, namen ze eenstemmig een resolutie aan: als het IOC niet snel excuses aanbiedt, moet Rusland de sluitingsceremonie 'demonstratief boycotten'.

President Poetin, zelf een fervent judoër en skiër, had net een programma ontvouwd om Rusland door sport fysiek en moreel weer gezond te maken. Deze Spelen moesten het bewijs worden dat het nieuwe Rusland weer in staat is tot grootste dingen.

Poetin had zich persoonlijk ingezet om sponsors te werven voor de olympische ploeg. In een land waar zakelijk succes afhankelijk is van goede relaties met de autoriteiten kan het geen kwaad om sportfan nummer 1 een plezier te doen, en dus hadden zich 22 bedrijven aangemeld - drie keer zoveel als in 2000 in Sydney. Medailles winnen in Salt Lake City is een nationale zaak.

Het is te danken aan het ijshockey dat de Russen niet direct zijn vertrokken. De halve finale tegen de VS was sowieso al een prestigestrijd. Het is op de dag af 22 jaar geleden dat de Amerikanen in Lake Placid tegen alle verwachtingen in het Sovjet-team versloegen, en de Russen wilden revanche.

Hevige kritiek was er op de voorzitter van het Russisch Olympisch Comité (en de persoonlijke skileraar van Poetin), Leonid Tjagatsjov. Hij zou zich de kaas van het brood hebben laten eten door de Amerikanen en de Russische sporters niet energiek genoeg hebben verdedigd.

Uit de verklaring van de Kremlin-woordvoerder viel op te maken dat zijn dagen zijn geteld. 'We moeten onze positie als staat opnieuw veroveren. Men stelt zich niet meer zo op tegenover ons als vroeger. We moeten onze belangen leren verdedigen volgens de regels van de internationale gemeenschap en van het IOC.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden