NieuwsCoronavirus

Russen pronken met eigen coronavaccin: ‘een Spoetnik-moment’

Ze schoten in 1957 als eersten een satelliet de ruimte in en zijn de wereld nu weer te slim af: met de aanstaande lancering van het allereerste werkende coronavaccin hebben de Russen opnieuw een mondiale primeur. Aldus de Russen.

In een lab in Sint Petersburg wordt gewerkt aan een coronavaccin.Beeld Reuters

De registratie van het Russische coronavaccin vindt volgens staatspersbureaus plaats binnen de komende twee weken. Een ‘Spoetnik-moment’, zo zei de directeur van het overheidsfonds achter Ruslands vaccinatieonderzoek woensdag tegen CNN. ‘De Amerikanen waren verbaasd toen ze de Spoetnik-satelliet hoorden bliepen. Hetzelfde geldt voor dit vaccin: Rusland gaat de eerste zijn.’

In nevelen gehuld – die drie woorden typeren het Russische vaccin het meest. Want hoewel Rusland geen gelegenheid onbenut raakt om zijn ‘nationale vaccin’ te prijzen, heeft de internationale gemeenschap de officiële cijfers van de veiligheid en werkzaamheid ervan nog niet gezien. En in de wetenschap geldt: eerst zien, dan geloven.

Het Russische vaccin bestaat uit een tweeklapper van verkoudheidsvirussen, die genetisch zo zijn omgebouwd dat ze een beetje op het nieuwe coronavirus lijken: eerst een prik met het virus dat het Leidse biotechbedrijf Janssen ook gebruikt voor zijn covidvaccin, later een injectie met het virus dat de Universiteit van Oxford als basis gebruikt voor haar vaccin.

‘De ingrediënten die de Russen gebruiken zijn in orde. We weten dat deze backbones in principe goede resultaten kunnen geven’, zegt Marjolein Kikkert, die aan het LUMC onderzoek doet naar vergelijkbare vaccins. ‘Maar de grote vraag is welke keuzes ze hebben gemaakt in de moleculaire details die de werking van het vaccin uiteindelijk bepalen.’

Wat het vertrouwen niet bevordert: in de internationale vaccinwereld is het Gamaleya-instituut, dat niet eens een Engelstalige website heeft, een onbekende speler. Het instituut is dan ook relatief klein en bouwt vooral voort op de gloriedagen van het Sovjet-Russische vaccintijdperk: het werd al in 1891 opgericht.

Onderzoeker Elena Smolyarchuk (links) tijdens een persconferentie. Naast haar vrijwilligers die hebben deelgenomen aan het onderzoek naar een coronavaccin.Beeld EPA

Toen medewerkers ertoe overgingen om de spuit ook in zichzelf te zetten, stuitte dat in elk geval ook in Rusland op hoofdschuddende reacties. ‘Een grove schending van de beginselen van klinisch onderzoek, de Russische wet en de internationale normen’, beklaagde de vereniging voor klinisch onderzoek van het land zich.

De directeur van het instituut zei zich echter ‘uitstekend’ te voelen nadat hij zich liet injecteren met zijn eigen vaccin. ‘Er trad geen enkele bijwerkingen op. Zelfs geen impotentie.’ Journaals op de staatstv toonden hoe Russische militairen zich de afgelopen weken lieten inenten.

De details van de lancering houdt Rusland voorlopig voor zichzelf. President Vladimir Poetin zei donderdag dat Rusland grote vooruitgang geboekt heeft met verschillende coronavaccins, maar bleef geheimzinnig over de details. ‘Ik weet er veel meer van dan bekend is via de media.’

Lees ook

Het Oxfordse kandidaatvaccin doet wat men ervan verlangt: immuunsysteem op scherp, weinig bijwerkingen 

Zes maanden corona: ‘Belangrijke vragen over het virus staan nog open’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden