Opinie

'Russen houden niet van de geschiedenis, ze houden van hun Waarheid'

Hoewel sommigen in het Westen de annexatie van de Krim rechtvaardigen uit 'historisch besef', wordt de geschiedenis er juist door verdoezeld, schrijft Sana Valiulina.

Herdenking in 2006 van de grote hongersnood van 1932-1933 (Golodomor) in Oekraïne. Beeld anp

Er wordt beweerd dat Rusland met de annexatie van de Krim een historische fout heeft hersteld. Het feit dat de Krim in 1954 aan Oekraïne is 'geschonken', wordt gezien als een persoonlijke gril van Chroesjtsjov.

Maar het 'cadeau' van de toenmalige Sovjet-leider had een reden. Het was een soort compensatie voor een van de vele misdaden van het Stalinistische regime tegen het eigen volk, namelijk de Golodomor, de Hongersnood van 1932-33 in Oekraïne, die het gevolg was van gewelddadige graanrekwisities op enorme schaal, waardoor rond vijf miljoen mensen van honger zijn omgekomen. De precieze cijfers zijn niet bekend. Chroesjtsjov was er niet direct verantwoordelijk voor. Hij is pas in 1938 eerste partijsecretaris van Oekraïne geworden, met de Grote Terreur als zijn partijopdracht, die hij met glans heeft uitgevoerd.

Vanzelfsprekend werd aan de echte motieven van deze bizarre overdracht niet veel ruchtbaarheid gegeven. Het was niet de bedoeling dat het Sovjetvolk zijn eigen geschiedenis leerde kennen. Dit 'gekke' gebaar paste bovendien wonderwel bij het impulsieve imago van Chroesjtsjov, die overigens geen Oekraïner was, zoals men in het Westen vaak denkt.

Hitler als verlosser
Oekraïne was in 1932-33 een vernietigingskamp. Op het weinige fotomateriaal zie je de straten van Charkov bedekt met lijken en staren Auschwitz-kinderen 'avant la lettre' je roerloos aan. De graanexport ging al die tijd onverminderd door. Geen wonder dat de Oekraïners in 1941 Hitler als de verlosser ontvingen.

Herdenking in 2011 van de grote hongersnood van 1932-1933 in Oekraïne. Beeld anp

De Russische regering weigert nog altijd deze massamoord als genocide te erkennen. In het onlangs aangenomen, door de staat gestandaardiseerde, 'concept' voor de lesboeken geschiedenis wordt de 'Golodomor' vluchtig aangeduid als een periode van 'honger en epidemieën'. Zelfs een ruwe schatting van het aantal slachtoffers ontbreekt. Terwijl in het Westen Holocaustontkenners met pek en veren worden besmeurd, drukken onze leiders, met lucratieve contracten in hun achterhoofd, opgewekt de handen van de ontkenners van de Oekraïense Holocaust.

Westerlingen, leer van Rusland hoe je na Auschwitz vrolijk verder kunt leven, begeleid door tromgeroffel, wapengekletter en volksdansjes.

Hoe zit het met de Russen zelf, die nu luid roepen om de 'historische rechtvaardiging' en hun kennis van de geschiedenis? Op de 'bevrijde' Krim zijn de boeken over Golodomor op de brandstapel beland. Hoe zal binnenkort het 70-jarig jubileum van de deportatie van de Krim-Tataren verlopen? Heeft die wel plaatsgehad?

Russen houden niet van de geschiedenis, ze houden van de Waarheid. En in die Waarheid past noch Golodomor, noch de massadeportatie van een compleet volk. De geschiedenis bestaat niet in Rusland, hooguit de wil van de geschiedenis - de befaamde wereldgeest - die wonder boven wonder altijd samenvalt met de wil van de leiders. Omdat de zeer praktisch ingestelde Russische leiders niets van het Duitse studeerkameridealisme moesten hebben, hebben ze zichzelf maar tot de Absolute wereldgeest verklaard.

Herdenking in 2011 van de hongersnood van 1932-1933 in Oekraïne. Beeld anp

Deze verkondigt nu in rap tempo die begeerde Waarheid en past daarbij een beproefd mechanisme toe, dat onder historici bekend staat als 'historische promiscuïteit'. Verschillende hoogtepunten uit verschillende perioden worden op hun populistisch-hysterische potentie geselecteerd en aan elkaar geplakt. Grootsheid en lijdzaamheid zijn de toverwoorden. Geen volk heeft zo geleden als de Russen. Al het leed dat zij talloze andere volkeren hebben aangedaan, is maar een hinderlijke voetnoot in hún grootse geschiedenis.

Bevrijd van elk verantwoordelijkheidsgevoel
De slachtofferrol waarin de Russen sinds de komst van Poetin weer mogen zwelgen, bevrijdt ze eindelijk van elk verantwoordelijkheidsgevoel en iedere reflexie. Ja, we moeten inderdaad begrip tonen voor Rusland, want het is een ernstig ziek land, dat in tegenstelling tot nazi-Duitsland, nooit zijn gruwelijke verleden heeft verwerkt, nooit enige spijt heeft betuigd aan al die volkeren die het heeft misbruikt en uitgemoord.

Maar terug naar de Krim. Volgens de Oekraïense en de weinige onafhankelijke Russische journalisten peinsde in februari nog niemand op de Krim erover om bij Rusland te horen. De Krim was een sterk gerussificeerd gebied, met tweederde Russischtalige scholen en met een bestuur waar de Russen, de Oekraïners, de Tataren, de Armenen en de Joden waren vertegenwoordigd. Ook die journalisten begrijpen niets meer van hun eigen volk. Drie weken imperialistische propaganda, een stroom indianenverhalen over Oekraïense en Westerse 'fascisten', heel veel volksdansjes, wapengekletter en klaar is het referendum. Poetin was natuurlijk als de dood voor zelfs maar een zwakke poging tot democratie aan zijn grenzen en ook nog eens in een land dat hij als kolonie beschouwt.

Na de eerste euforie tekenen de grote problemen zich af, die van de Oekraïense en de Tataarse minderheden nog even buiten beschouwing gelaten. De nieuwbakken premier Aksjonov en zijn kompaan uit Petersburg Konstantinov, allebei met een crimineel verleden in onroerend goed, hebben al aangekondigd dat de lekkerste plekken aan de Zwarte Zeekust, tot dusver eigendom van de Oekraïense staat, spoedig worden verdeeld. En niet onder de lokale armoedzaaiers!

Even spoedig zullen de bedrogen Krimbewoners met weemoed aan hun amateuristische Oekraïense leiders terugdenken. Met de Russische knoet zit een nieuwe 'Majdan' er voor hen echter niet meer in.

Sana Valiulina is schrijfster. Dit jaar verschijnt haar nieuwe roman Kinderen van Brezjnev.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden