Nieuws Afspraak Rusland en Turkije

Russen en Turken komen bufferzone in Syrische provincie Idlib overeen

Een militair offensief in het Syrische Idlib lijkt op de langere baan geschoven dankzij een onverwacht akkoord tussen Turkije en Rusland. In het grensgebied van Idlib gaan Rusland en Turkije gezamenlijk patrouilles uitvoeren. Rebellen moeten hun wapens inleveren.

De Russische president Vladimir Poetin en zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan geven elkaar de hand. Beeld AFP

De Turkse premier Erdogan, die rebellengroepen in Idlib steunt, sprak maandag van een ‘nieuwe hoop’ voor Syrië. De Russische minister van Defensie Sergei Shogu, bondgenoot van het Syrische regeringsleger, stelde dat het offensief in Idlib waarvoor de internationale gemeenschap al weken vreest, hiermee van de baan is. Idlib is een van de laatste provincies in Syrië in handen van oppositiegroepen die zich niet willen onderwerpen aan de Syrische president Bashar al-Assad

Volgens het akkoord dat Poetin en Erdogan maandag sloten in Poetins buitenverblijf in Sochi, worden in Idlib ‘gedemilitariseerde zones’ ingericht van 15 tot 25 kilometer breed. Russische en Turkse militairen zullen hier vanaf half oktober gezamenlijk gaan patrouilleren. Het doel is rebellengroepen en het Syrische leger uit elkaar te houden. Rebellen moeten hun wapens inleveren. Radicale rebellengroepen, waaronder het in Idlib machtige Hayat Tahrir al-Sham – populair aangeduid als Al Qaida in Syrië – mogen niet in de de-escalatiezones blijven.

Vraagtekens

Eén van de grote vraagtekens bij dit plan: wat vindt de Syrische president Assad hiervan? Assad was niet aanwezig bij de ondertekening in Sochi. Hij heeft de afgelopen weken herhaaldelijk gedreigd met een grondoorlog in Idlib. Het Syrische staatspersbureau SANA kwam maandagavond alleen met een nietszeggende mededeling dat Poetin bezorgd is over ‘terroristen’ in Idlib. De Russische defensieminister Shogu stelde dat ‘we in de komende uren op alle punten overeenstemming zullen bereiken’ met vertegenwoordigers van Assad. Dit suggereert dat zij niet vooraf over het plan zijn geconsulteerd.

Pro-regime mediakanalen meldden maandag dat het nooit het plan van Assad zou zijn geweest om nu al geheel Idlib aan te vallen. Eerst zou een kleiner offensief rond de stad Jisr al-Shughour worden uitgevochten. Rusland stelde eerder dat de hulporganisatie Witte Helmen bezig zou zijn met het in scène zetten van een aanval met chemische wapens in Jisr al-Shughour. Westerse overheden vreesden juist dat de Syrische regering hier voor de zoveelste keer chemische wapens zou gaan inzetten tegen haar eigen bevolking.

Onduidelijk is daarnaast of de rebellengroepen zullen meewerken aan ontwapening. Veel rebellengroepen in Idlib worden gesteund door Turkije, maar de machtigste en een van de meest extremistische organisaties, de terreurgroep Hayat Tahrir al-Sham, vaart de laatste tijd steeds meer een anti-Turkse koers.

Laatste halte

Erdogan verzette zich de afgelopen weken herhaaldelijk tegen een offensief in Idlib. Met miljoenen vluchtelingen geldt de provincie als laatste halte van de Syrische oorlog. Als het leger van Assad hier met Russische luchtsteun binnenvalt, ontstaat een vluchtelingenstroom van circa 2,3 miljoen mensen, zo stelt Reach, een onderzoeksbureau ten behoeve van hulpverleners. Ruim 600 duizend van hen zijn al eens eerder gevlucht uit andere delen van Syrië. De vluchtelingen zullen vooral naar Turkije vertrekken.

Anderhalve week geleden wees Poetin in Teheran nog een Turks voorstel tot een staakt-het-vuren in Idlib van de hand. Sinds begin deze maand voerde Rusland tientallen bombardementen uit op Idlib, waarbij burgerdoden vielen. Onzeker is of deze bombardementen ditmaal geheel zullen stoppen. Vorig jaar deed Turkije ook een poging om het geweld in Idlib tot bedaren te brengen via het instellen van ‘de-escalatiezones’ waar burgers veilig zouden zijn. In de praktijk bleven Rusland en Syrië hier toch volop bombarderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.