Russen doden Tsjetsjeense 'terminator'

De 'terminator' mocht hij zichzelf graag noemen. En inderdaad: Arbi Barajev was iemand die nooit aarzelde om te doden. De 28-jarige Tsjetsjeense krijgsheer en zijn 'speciale islamitische commando' waren verantwoordelijk voor honderden liquidaties, bomaanslagen en ontvoeringen....

Logisch dus dat Kremlin-woordvoerder Sergej Jastrzjembski sprak van een 'belangrijk succes' toen hij bekendmaakte dat Barajev en zeventien van zijn mannen bij een commando-actie waren gedood. Het is de eerste keer sinds het begin van gevechten bijna twee jaar geleden dat de Russen erin zijn geslaagd één van de rebellenleiders te elimineren. Jastrzjembski nam de gelegenheid te baat om het standpunt van het Kremlin nog eens te onderstrepen. 'Alle leiders van de rebellenbendes zullen op deze manier aan hun eind komen.'

Het Russische leger had een succesje hard nodig. Hoewel de generaals al een jaar beweren dat de Tsjetsjeense rebellen zo goed als verslagen zijn, gaan de gevechten door. Bijna elke dag sneuvelen er Russen bij aanslagen en hinderlagen. In de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny zit het leger in feite opgesloten in hun controleposten en bases. De bevolking heeft zich vanwege de wreedheden van het leger en de politie tegen de Russen en het door de Russen aangestelde bestuur gekeerd.

De dood van Barajev brengt een Russische overwinning niet dichterbij, waarschuwt militair analist Pavel Felgenhauer. 'Het is een volksoorlog geworden. Er is een nieuwe jonge generatie strijders opgestaan, jongens van zestien die de Russen ontzettend haten en bereid zijn tot het uiterste te gaan.'

Barajev was in veel opzichten het product van de oorlog. Toen de vijandelijkheden begonnen was hij verkeersagent. Hij werd lijfwacht bij de Tsjetsjeense geheime dienst en klom in de loop van de oorlog op tot commandoleider. Zijn fanatisme trok de aandacht van Arabische fundamentalisten die naar Tsjetsjenië waren gekomen om de strijd tegen de Russische 'kafirs' te steunen. Barajev kreeg van hen geld om een privélegertje te onderhouden van meer dan duizend strijders.

Na de terugtrekking van het Russische leger in 1996 werd Barajev een van de captains van de kidnapindustrie. Zijn mannen ontvoerden tientallen rijke Tsjetsjenen, Russen en buitenlanders en kregen miljoenen dollars losgeld terug.

De Tsjetsjeense president Maschadov probeerde tevergeefs het legertje van Barajev te ontbinden. De krijgsheer werd in 1998 even wereldnieuws toen hij drie ontvoerde Engelsen en een Nieuw-Zeelandse ingenieur liet onthoofden omdat hun werkgever niet snel genoeg over de brug was gekomen met losgeld.

Het afgelopen jaar hield Barajev zich met een kleine groep strijders op in de buurt van zijn geboortedorp Alchankala ten westen van Grozny. Vanwege het gemak waarmee hij de controleposten en legerpatrouilles wist te ontlopen, deed het gerucht de ronde dat Barajev samenwerkte met een van de Russische geheime diensten. Als dat klopt, was blijkbaar het moment aangebroken dat zijn diensten niet meer nodig waren.

Na een jacht van zes dagen slaagden Russische commando's er zondag in Barajev de buurt van Alchankala dodelijk te verwonden. Maar door de manier waarop ze te werk gingen, jaagden ze de plaatselijke bevolking nog meer tegen zich in het harnas. Dorpelingen die naar het naburige Ingoesjetië waren gevlucht, zeiden dat bij de jacht op de krijgsheer ook burgerslachtoffers zijn gevallen en dertig huizen zijn verwoest.

Hoe precair de toestand in Tsjetsjenië is, bleek uit een verrassingsaanval van de rebellen op het hoofdkwartier van het Russische leger in Chankala een etmaal na het nieuws over de dood van Barajev. Gevechtshelikopters bestookten de omgeving terwijl Russische soldaten vanaf de daken van hun barakken toekeken. Het Kremlin gaf de gebruikelijke verklaring uit: 'De toestand is volledig onder controle.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden