Rusland wil straf op 'beledigen' van bedenkers anti-homowet

Russische aanklagers zijn een strafrechterlijk onderzoek begonnen naar 'onbekende personen' die twee initiatiefnemers van de anti-homopropagandawet zouden hebben beledigd. Waarschijnlijk wordt gehint op homoactivist Nikolaj Aleksejev, die dit weekend een Gay Pride in Sotsji aankondigde, op de openingsdag van de Winterspelen.

MOSKOU - Het strafonderzoek werd ingesteld luttele uren nadat de staatsgezinde krant Izvestia meldde dat twee vooraanstaande leden van de Doema (parlement), die nauw betrokken zijn geweest bij de wetgeving omtrent het verbod op 'propaganda voor seksuele minderheden onder minderjarigen', het hoofd eisen van homoactivist Nikolaj Aleksejev. Deze zou volgens hen na een serie beledigende tweets vervolgd moeten worden wegens smaad en belediging van staatsfunctionarissen.

'Als een strafonderzoek wordt ingesteld', aldus Jelena Mizoelina, voorzitter van het Doema-comité inzake familiezaken, 'zullen we vragen of ze hem willen straffen met een taakstraf op plekken waar hij zijn homopropaganda niet kan uitvoeren - zoals in een lijkwagen.' De aanklagers reageerden vrijwel direct, al lieten ze nog in het midden wie ze precies gaan vervolgen.

Op de achtergrond speelt dat de buitenlandse weerzin jegens de Russische homowetgeving sinds kort een vitaal Russisch belang dreigt te raken: de Winterspelen in Sotsji, die over een half jaar beginnen. Het vlekkeloze verloop van de Winterspelen is van het grootste belang voor president Poetin. Die heeft er persoonlijk hard voor gestreden de Winterspelen te krijgen, waar inmiddels naar schatting bijna veertig miljard euro in is geïnvesteerd.

Vorige week schreef schrijver en acteur Harvey Fierstein een opiniestuk in The New York Times dat de discussie heeft aangezwengeld. Rusland heeft 'homo's de oorlog verklaard' maar 'de wereld blijft vooral stil', aldus Fierstein. Hij waarschuwt - net als Boris Dittrich in een opiniestuk in de Volkskrant - dat de nieuwe homowetgeving een risico inhoudt voor zowel deelnemers als toeschouwers van de Winterspelen.

De aanhouding van vier Nederlanders in Moermansk vorige week vergrootte het internationale sneeuwbaleffect. Dit was immers het eerste geval waarbij buitenlanders werden aangeklaagd met gebruik van de nieuwe wetgeving. De Nederlanders - die in Moermansk onder andere een film wilden maken over homo's in Rusland - konden uiteindelijk het land verlaten zonder rechtszaak. Maar hun videomateriaal is in beslag genomen en ze mogen drie jaar Rusland niet meer in.

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) reageerde op de publicaties over de veiligheid van homo's bij de Winterspelen met de boodschap dat 'van de hoogste regeringskringen in Rusland garanties zijn ontvangen dat de wetgeving bezoekers of deelnemers aan de Winterspelen niet zal raken'. Daarop lanceerde Aleksejev, die jaarlijks probeert een Gay Pride in Moskou te houden, het idee die garanties te testen: geen boycot, maar een Gay Pride op de openingsdag van de Spelen.

Gay Prides worden in Rusland nooit toegestaan en bestaan meestal uit vele omstanders en politie die het kleine aantal demonstranten aftuigt voor de ogen van massa's journalisten. Geen ideale reclame voor Sotsji. Nu dreigt de beklaagdenkooi voor de initiatiefnemer. 'Ik zit niet in het zakenleven, zoals andere oppositieleden', zei hij maandag, 'daarom pakken ze mij zo.'

Ondertussen zet de bedenker van de anti-homowet in Sint-Petersburg, Vitali Milonov, vraagtekens bij de 'garanties' die het IOC heeft gekregen. 'Als er een wet is aangenomen en ondertekend door de president, kan de regering deze niet zomaar terugtrekken.'

Gay Pride zónder Russische wodka

Nachtburgemeester Mirik Milan roept Amsterdamse cafés op tijdens de Gay Pride geen Russische wodka te serveren. De Gay Pride, dat dit jaar als thema mensenrechten heeft, is volgens Milan het 'uitgelezen moment' om kritiek te uiten op de antihomowetten van president Poetin. Zo krijgt de oproep van de 'Dumpstoli-campagne', om Russische wodka te boycotten, ook in Nederland gehoor.

Gaybars in de VS, Groot-Brittannië, Canada en Australië schenken sinds enkele dagen geen Russische wodka meer. Initiatiefnemer van de campagne is de Amerikaanse auteur en journalist Dan Savage, die met de boycot solidariteit wil betonen met Russische homo's en hun verwanten. De Gemeente Amsterdam reageert nuchter op de oproep. Wethouder Eric van der Burg: 'Ik geloof niet dat Poetin zich laat leiden door de vraag of er wel of geen Russische wodka wordt gedronken.Het is wel belangrijk dat we het gesprek aangaan over de verontrustende intolerantie tegenover homo's in Rusland.'

Arachne Molema

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden