Rusland moet aandeelhouders Yukos 50 miljard dollar betalen

Rusland heeft een zaak verloren die was aangespannen door aandeelhouders van het genationaliseerde oliebedrijf Yukos. Het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag heeft besloten dat Moskou 50 miljard dollar (37,2 miljard euro) moet terugbetalen. Dat is het hoogste arbitragebedrag ooit vastgesteld. Het doel van Russische rechtbanken was om Yukov failliet te laten gaan, de activa van het oliebedrijf toe te eigenen en politieke rivaal Michail Chodorkovski op te sluiten, aldus het oordeel van het Haagse Hof van Arbitrage. Rusland noemt de beslissing van het Hof 'politiek gemotiveerd'.

Het Hof van Arbitrage zetelt in het Vredespaleis in Den Haag. Beeld epa

Aandeelhouders in het bedrijf van de gewezen olietycoon Michail Chodorkovski hebben bijna 10 jaar moeten wachten op genoegdoening. Chodorkovski werd in 2003 gearresteerd op verdenking van fraude en belastingontduiking. Na een wat velen betitelen als showproces kreeg de tycoon, tevens politiek tegenstander van Poetin, in 2005 10 jaar cel opgelegd. Hij werd veroordeeld tot dwangarbeid in Siberië en gestript van al zijn Russische bezittingen.

Zijn bedrijf werd in stukken gehakt en genationaliseerd waarbij de meeste onderdelen werden ondergebracht bij de Russische staatsoliemaatschappij Rosneft. De omstreden veroordeling werd beschouwd als een straf van Poetin voor de politieke ambities van de ex-miljardair.

Moskou wilde bankroet Yukos
Kort voordat Yukos-eigenaar Mikhail Chodorkovski in ongenade viel bij Poetin splitste hij zijn bedrijf op in een Amsterdams en een Russisch deel. Na inmenging van de Nederlandse rechter behield hij via een stroman het zeggenschap over de Nederlandse tak van het bedrijf. De Amsterdamse vestiging van Yukos telt voor een miljard euro aan bezittingen.

Het Hof in Den Haag was hard in zijn uitspraak. Russische rechtbanken waren er op gericht Yukos failliet te laten gaan en een politieke rivaal van Vladimir Poetin achter tralies te krijgen, stelden de rechters. Functionarissen van Rosneft die voor Poetin werkten, voerden beleid door dat gericht was op de vernietiging van Yukos. Moskou wilde vooral het bedrijf bankroet laten gaan om zich vervolgens de waardevolle bezittingen toe te eigenen, aldus de rechters.

Chodorkovski zei vandaag tevreden te zijn met de uitspraak, al benadrukte hij dat hij geen partij is in de zaak en ook niet uit is op een deel van de schadeloosstelling.

In een reactie noemt de Russische regering de beslissing van het Hof van Arbitrage 'foutief, eenzijdig en politiek gemotiveerd'.

Nationalisering
Volgens de Russische krant Kommersant gaat Moskou waarschijnlijk in beroep tegen het vonnis. Rusland moet vanaf 2 januari gaan betalen, anders komt er rente op de boete, weet de krant verder te melden.

In een aparte zaak rond de nationalisering van Yukos doet het Europees Hof voor de Rechten van de Mens donderdag vermoedelijk een uitspraak. Ook in die zaak eisen aandeelhouders geld omdat het oliebedrijf op valse gronden zou zijn ontmanteld.

De grootste aandeelhouder, GML, heeft in een eerste reactie verheugd gereageerd. De uitspraak is zeer royaal voor de eisers, aldus GML-voorman Tim Osborne. Het is het grootste arbitragebedrag ooit vastgesteld.

Rosneft
De Russische staatsoliemaatschappij Rosneft liet in een reactie weten niet te verwachten dat gedupeerden vorderingen zullen indienen naar aanleiding van de uitspraak. Daarnaast zei het staatsbedrijf dat alle overeenkomsten over acquisitie van de activa van Yukos wettig waren. Volgens de advocaten van de aandeelhouders is de 50 miljard dollar onmiddellijk afdwingbaar, maar heeft Rusland 180 dagen om met het geld over de brug te komen zonder dat er rente bovenop komt.

Michail Chodorkovski Beeld epa
Beeld epa
Beeld epa
Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.