Rusland krijgt Primakov als premier

De Russische president Boris Jeltsin heeft minister van Buitenlandse Zaken, Jevgeni Primakov, voorgedragen als premier. Daarmee gaat Jeltsin de confrontatie met het parlement uit de weg....

BART RIJS

Van onze correspondent

Bart Rijs

MOSKOU

De belangrijkste oppositiepartijen, waaronder de communisten, hebben positief gereageerd. 'Redelijkheid heeft gezegevierd in ons land', zei de communistenleider Zjoeganov.

De nieuwe kandidaat-premier krijgt waarschijnlijk al vandaag het fiat van het Russische parlement, de Doema. Jeltsin beloofde in een telefoongesprek met de Duitse bondskanselier Kohl dat de economische crisis snel wordt aangepakt en dat de politieke hervormingen niet zullen worden teruggedraaid.

Jevgeni Primakov is een compromis-kandididaat. Primakov was steeds loyaal aan de president, maar sprak zich niet uit over de binnenlandse politiek en hield zich buiten de bittere machtsstrijd met de communisten in het parlement. Alleen de extreem-nationalistische Zjirinovski wijst zijn benoeming af. Hij noemde Primakov 'een schepping van de Amerikanen'.

De Russische aandelen- en valutamarkt herstelde zich enigszins van de diepe val van de afgelopen week na het nieuws van de voordracht. De aandelenmarkt steeg 5 procent en de roebel kroop verder omhoog ten opzichte van de dollar.

Interim-premier Tsjernomyrdin trok zijn kandidatuur voor het premierschap in tijdens een gesprek met Jeltsin en Primakov. Hij was al twee keer door een grote meerderheid in de Doema afgewezen.

In een toespraak op de Russische televisie waarschuwde de duidelijk geëmotioneerde Tsjernomyrdin voor een 'sluipende staatsgreep' door nationalistische en communistische haviken. 'De linkse oppositie lijdt aan een revolutionair syndroom en denkt dat ze de bestaande politieke en staatsrechtelijke orde kan omverwerpen.'

Nu Tsjernomyrdin opnieuw de politieke wildernis wordt ingestuurd, lijken zijn kansen op het presidentschap verkeken. Hij had eerder dit jaar aangekondigd zich beschikbaar te zullen stellen voor het hoogste Russische ambt, maar zijn populariteitscore in opiniepeilingen komt nauwelijks boven de 5 procent.

Primakov heeft volgens het Kremlin de vrije hand gekregen bij de samenstelling van het kabinet. Omdat Primakov zelf de expertise mist die nodig is voor de aanpak van de economische crisis, hangt veel af van de keuze van de ministers. Op Buitenlandse Zaken wordt hij waarschijnlijk opgevolgd door zijn plaatsvervanger, Igor Ivanov.

De communisten eisen een belangrijke stem in het kabinet van Primakov. Doema-voorzitter Seleznjov wil dat driekwart van de huidige ministers wordt vervangen. Alleen de ministers van Defensie en Politie mogen van hem blijven zitten. Hij drong aan op de benoeming van de communist Joeri Masljoekov als vice-premier, belast met de uitvoering van het economisch beleid. Masljoekov stond aan het hoofd van het ministerie voor Staatsplanning van de Sovjet-Unie.

De communisten willen dat het nieuwe kabinet de achterstallige lonen uitbetaalt - als het moet door het bijdrukken van roebels -, de prijzen verlaagt en staatssteun verleent aan 'strategische bedrijven'. Ze beloofden de Russische bevolking dat het recht op werk, gratis onderwijs, medische hulp en sociale zekerheid wordt hersteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden