'Rusland komt nooit meer over de schande heen'

AP, NYT GROZNY Vladimir Tsjoedinov had gehoopt deze maand thuis de eerste verjaardag van zijn dochter te vieren. Maar in plaats daarvan is hij krijgsgevangene in een oorlog die hij onrechtvaardig noemt....

AP; NYT

'Deze oorlog zal nergens toe leiden', zei de 19-jarige infanterist zacht. Hij en twee andere jonge soldaten behoren tot de vele gevangen genomen soldaten en officieren in de drie weken oude Russische invasie van de opstandige republiek Tsjetsjenië.

De mannen, allemaal tieners, zeiden dat ze de enige overlevenden waren van twee infanteriecompagniën, die probeerden het Centraal Station van Grozny te veroveren. Tsjoedinov en zijn kameraden mochten maandag praten met journalisten en een vertegenwoordiger van het Internationale Rode Kruis in een school aan de zuidelijke rand van de omsingelde Tsjetsjeense hoofdstad.

Hun verhaal is dat van onwillige soldaten en verklaart ten dele waarom Moskou er tot dusver niet in is geslaagd de in aantal en bewapening zwakkere Tsjetsjeense troepen te verslaan. In Grozny worden Russische soldaten tegen hun wil de dood ingestuurd. Ze strijden tegen Tsjetsjenen die hebben gezworen tot het bittere einde te zullen doorvechten.

Vladimir Tsjoedinov zei dat zijn uit 120 man bestaande compagnie in een gesloten treinwagon werd gezet en naar een basis in Mozdok vervoerd, in zuid-Rusland, net buiten Tsjetsjenië. Ze arriveerden er op 27 december, twee weken na het begin van de Russische invasie.

Vier dagen later, op oudejaarsdag, werd het regiment Grozny ingestuurd om er, gesteund door artillerie, het station in handen te krijgen. 'Onze hele compagnie werd gedood. Alle officieren waren dood', zei Tsjoedinov. 'Ik was de enige die het er levend vanaf bracht.'

Wekenlang wachtte Tsjetsjenië op het onvermijdelijke, de bestorming van de hoofdstad. Toen die op oudejaarsavond kwam, bleken de Russen te hebben gekozen voor de slechtst denkbare wijze van aanvallen. Relatief onervaren troepen in gewoonlijk voor transport gebruikte lichte pantserwagens, werden afgeslacht door Tsjetsjenen met granaatwerpers en zwaar anti-tankgeschut.

Er was voor de eerste groep van Russen die het centrum van de stad werden ingestuurd weinig steun van uit de lucht. En na de eerste zware gevechten was er opeens gebrek aan munitie.

Nadat hij gevangen was genomen, werd Vladimir Tsjoedinov naar het schoolgebouw gebracht - het tijdelijke hoofdkwartier van Tsjetsjeense vrijwilligers - samen met twee andere gevangenen, Viktor Abdoellin (18) en Aleksej Roebtsov (19), beide infanteristen.

Roebtsov werd gevangen genomen nadat zijn pantserwagen was aangevallen tijdens de slag om het station. Hij kon de woeste kreten van de Tsjetsjeense strijders horen. 'Ik was heel erg bang', zei Roebtsov. 'Het lijk van mijn vriend lag naast me.'

Roebtsov dient in het 71432-de regiment in de regio Samara aan de Wolga. 'We hadden geen oorlog moeten beginnen. Waar gaat deze oorlog om? Het is belachelijk wat we hier doen.'

De vertegenwoordiger van het Rode Kruis, Roland Wavre, zei dat de gevangenen in goede gezondheid verkeerden. De drie tieners verklaarden dat ze goed werden behandeld, dat ze sigaretten hadden gekregen en voedsel in blik, brood en thee. Ze vertelden dat ze eerst bang waren krijgsgevangen te worden gemaakt door de Tsjetsjenen. Nu, zeiden ze, waren ze bang te worden gestraft als ze weer thuis zouden komen.

'We zullen ze naar een veiliger plaats brengen, of naar Rusland', zei een van hun bewakers, Timoer Tsoerajev. 'Maar ik ben bang dat ze moeilijkheden zullen krijgen met de actieve Russische inlichtingendiensten.'

Tsjoedinov zei dat hij bang was naar huis te gaan. Toen hem werd gevraagd naar zijn vrouw en dochtertje, antwoordde hij niet, terwijl er een traan langs zijn gezicht rolde.

'We hebben deze slag gewonnen', zei Idris Idalov (41), een boer uit de buurt van Grozny die als zoveel anderen een geweer draagt. 'Rusland, die machtige natie, heeft een land van een miljoen mensen aangevallen. En kijk eens wat ze hebben gedaan. Het is een schande waar ze nooit overheen zullen komen. Of we nu uiteindelijk zullen winnen of niet, we weten wie er hier verkeerd is geweest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden