Rumsfeld sneert en erkent fouten in memoires

AMSTERDAM - De 'oude ijzervreter' Donald Rumsfeld vindt dat hij eerder had moeten opstappen. Dat zegt hij in zijn deze week verschenen memoires. Het lijvige boekwerk met de naam Known and Unknown bevat 815 pagina's vol internationale politiek en hier en daar een persoonlijke ontboezeming.

Donald Rumsfeld. Beeld ap
Donald Rumsfeld.Beeld ap

De 78-jarige Rumsfeld heeft een lange politieke carrière achter de rug. Van 1975 tot 1977 was hij de Amerikaanse minister van Defensie, net als van 2001 tot 2006. In deze laatste periode was hij één van de naaste adviseurs van president George W. Bush.

War on Terror
Rumsfeld is één van de architecten van de War on Terror en de daarbij horende inval in Irak. Een groot deel van zijn boek gaat over deze periode. Het afzetten van dictator Saddam Hussein werd destijds gelegitimeerd met de bewering dat er massavernietigingswapens in handen van Irak zouden zijn. Veel andere landen hebben deze ook, maar die van Irak zouden zeer gevaarlijk zijn.

Zo vertelde Rumsfeld in 2003 tijdens een interview: 'We weten waar ze zijn. Namelijk in de omgeving van de steden Bagdad en Tikrit.' In zijn boek vertelt Rumsfeld hoe deze woorden telkens weer werden herhaald om 'het publiek te laten zien hoe de regering Bush het publiek misleidde.' Dat vindt de voormalige minister niet helemaal eerlijk. 'Ik heb een paar fouten gemaakt, maar dat was zeker niet karakteristiek voor hoe we in het algemeen over die wapens spraken.'

Ook geeft Rumsfeld ruiterlijk toe dat het zeer onhandig was om over het leegroven van het Nationaal Museum in Irak destijds te zeggen: 'stuff happens'. Maar tegelijkertijd krijgen de media een sneer. 'Ik had tijdens die persconferentie al meer dan duizend woorden gezegd, maar die twee woorden zijn de enige die er toe deden.'

Vernederende beelden
Het Abu Ghraibschandaal vond ook plaats in Irak. Toen de vernederende beelden van Amerikaanse bewakers die Iraakse gevangenen mishandelden bekend werden, heeft Rumsfeld tot twee keer toe zijn ontslag aangeboden aan zijn baas Bush. Die wilde daar niets van weten. Achteraf vindt Rumsfeld dat hij zijn ontslag had moeten eisen. 'Het was een schadelijke afleiding, en het spijt me dat ik toen niet ben vertrokken', schrijft de Republikein. Op die manier had de aandacht weer naar al de andere ontwikkelingen in Irak kunnen gaan.

Rumsfeld vertrok uiteindelijk in november 2006, daags na de verpletterende nederlaag van de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Hierop besloot Bush zijn kabinet op te schudden. Ook Rumsfeld zelf had besloten op te stappen als de Democraten de meerderheid in het Congres zouden krijgen. 'Dan zou ik alleen maar om de haverklap naar het Congres worden geroepen'. Robert Gates volgde Rumsfeld op als minister van Defensie.

Guantánomo Bay
De opvolger van Bush, Barack Obama, krijgt er in het boek ook nog even van langs. Zo wijst Rumsfeld er fijntjes op dat Obama zijn mond vol van had van het sluiten van Guantánomo Bay, terwijl de gevangenis nu nog steeds open is. Ook heeft hij kritiek op het gebruik van onbemande drones in Afghanistan en Pakistan. 'Het is het waard om te zeggen dat het vermoorden van mensen met deze vliegtuigen veel minder legale basis heeft dan een aantal maatregelen die president Obama zoveel jaar heeft bestreden.'

Naast al het serieuze werk zijn er ook wat privé-anekdotes. Zo liep de manier waarop hij in 1954 zijn vrouw Joyce ten huwelijk vroeg niet bepaald over van de romantiek. 'Ik zocht Joyce om haar ten huwelijk te vragen. Er was geen opbouw, geen spanning en het was tien uur 's ochtends.'

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden