Rumsfeld in Duitsland aangeklaagd voor oorlogsmisdaden

Amerikaanse en Duitse advocaten hebben dinsdag in Duitsland een aanklacht wegens oorlogsmisdaden ingediend tegen de afgetreden Amerikaanse minister van defensie Donald Rumsfeld...

In de 220 pagina's tellende aanklacht vragen de advocaten om een strafrechtelijk vooronderzoek. De aanklacht wordt ingediend onder een Duitse wet die de vervolging van oorlogsmisdaden mogelijk maakt, ongeacht waar in de wereld ze zijn gepleegd. Volgens de aanklacht heeft Rumsfeld persoonlijk opdracht gegeven gevangenen te folteren of dat toegelaten.

Michael Ratner, directeur van het Centrum voor Grondrechten in New York dat achter de aanklacht zit, zei dat duidelijk moet worden dat een folteraar zich nergens kan verschuilen. De aanklacht wordt ingediend namens elf Irakezen die in Abu Ghraib gemarteld zouden zijn en de Saudiër Mohamad al-Qahtani, die in Guantanamo wordt vastgehouden omdat hij deel zou hebben uitgemaakt van het complot om de aanslagen van 11 september 2001 te plegen.

Al-Qahtani werd in december 2001 aan de Pakistaans-Afghaanse grens gevangengenomen. Omdat hij bij de gewone verhoren geen informatie prijsgaf, zou Rumsfeld opdracht hebben gegeven hem harder aan te pakken. Na bezwaren van FBI-agenten stelden legeronderzoekers vast dat Al-Qahtani vernederingen had moeten ondergaan, zoals het dragen van een beha, dansen met een andere man, naakt voor een vrouw staan en zich gedragen als een hond. Ondanks de bevindingen van de onderzoekers concludeerde het Amerikaanse ministerie van defensie dat er geen sprake was van foltering.

Duitse openbare aanklagers hebben geweigerd een eerdere, beperktere klacht in 2004 te onderzoeken. De betrokken advocaten denken nu sterker te staan, met verslagen van verhoren van het Amerikaanse Congres in de zaak van Al-Qahtani. Zeker nu Rumsfeld is opgestapt zou het openbaar ministerie minder onder politieke druk staan om de zaak te seponeren, redeneren de advocaten. Ook willen de advocaten voormalig brigadegeneraal Janis Karpinski, de vroegere commandant van de Amerikaanse militaire gevangenissen in Irak, laten getuigen.

Het Pentagon noch het federale Duitse openbaar ministerie wilde commentaar leveren omdat de aanklacht nog niet formeel was ingediend. Behalve Rumsfeld worden in de aanklacht minister van justitie Alberto Gonzales, voormalig CIA-directeur George Tenet, de voormalig Amerikaanse militaire bevelhebber in Irak luitenant-generaal Ricardo Sanchez, en acht anderen genoemd.

Ratner zei dat de zaak niet kon worden aangebracht bij het Internationale Strafhof in Den Haag omdat de VS daar geen lid van zijn. Ook andere stappen via de Verenigde Naties zouden op een eventueel Amerikaans veto kunnen stuiten. Mocht de Duitse justitie de zaak niet willen oppikken, dan gaan de advocaten in beroep of proberen ze het in andere landen in Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden