Rumoer rond zwiepende en ruisende windmolens

Tholen heeft de WOZ-waarde van woningen bij windmolens verminderd. De eigenaren claimen nu 'planschade'.

Het zwiept, het ruist, het slagschaduwt - niet iedereen vindt een windmolen in de achtertuin een aanwinst. Op verschillende plekken in Nederland proberen omwonenden nu en masse bewezen te krijgen dat die dingen een waardedaling van hun woning veroorzaken. Hoe plausibel is dat?


De discussie kreeg begin deze week een nieuwe zwengel vanuit de Zeeuwse gemeente Tholen. Die heeft besloten van 24 woningen op minder dan een kilometer afstand van vijf turbines in de Anna Jacobapolder collectief de WOZ-waarde met 40 duizend euro te verminderen.


Dat is gedaan op basis van jurisprudentie, rechterlijke uitspraken over de relatie tussen woningwaarde en windmolens. Meest extreme voorbeeld is een geval waarbij een bewoner van een huis op 150 meter van een windmolen 50 procent van zijn woningwaarde als schadevergoeding toegekend kreeg.


De bewoners in Tholen zien de WOZ-zaak van de gemeente als goede basis voor een claim om deze zogeheten 'planschade' gecompenseerd te krijgen. Maar zo snel gaat dat niet, zeggen diverse betrokkenen. Daarvoor is de WOZ-waardebepaling niet stevig genoeg.


'De WOZ-waarde is hooguit een indicatie', zegt een medewerker van het Planschade Instituut, dat bewoners bijstaat met het indienen van schadeclaims bij bouwprojecten. Volgens hem kun je niet zomaar zeggen dat alle woningen binnen een straal van een kilometer 'zoveel in waarde dalen'. 'Het scheelt per woning. Staan er nog huizen tussen of staat hij vrij in het landschap? Hoe staat de wind meestal? Hoe hard is het geluid?'


Daarbij komt dat gemeenten soms heel pragmatisch met de WOZ omgaan, zegt Geert Bosch van het windmolenadviesbureau Bosch en Van Rijn. 'Zo'n 39 procent van de woningeigenaren vindt de WOZ-waarde überhaupt te hoog, om wat voor reden dan ook. Als zij bezwaar maken, gaat een gemeente snel overstag - die heeft vaak helemaal geen zin in de administratieve rompslomp. Dus dan wordt de WOZ-waarde gewoon naar beneden bijgesteld. Maar dat staat los van de werkelijke waarde.'


De werkelijke economische waarde is de prijs die kopers willen betalen voor zulke huizen. Uit nog niet gepubliceerd onderzoek van Agentschap NL, onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, zou blijken dat het effect niet heel significant is: kopers hebben kennelijk niet zoveel last van de molens als de verkopers.


'Aan de andere kant zie je ook wel het gevaar dat de veronderstelde waardedaling vanzelf werkelijkheid wordt', zegt Bosch. 'Als jij zelf roept dat je huis minder waard is geworden, dan geeft dat niet zo'n goede onderhandelingspositie wanneer je je huis wilt verkopen.'


In onder meer Duitsland gaan woningen rond windmolens daarom soms toch flink in prijs omlaag. Maar na een paar jaar veren de prijzen weer terug, als het rumoer rond de molens verstomd is en mensen aan de nieuwe situatie gewend zijn.


De gemeente Tholen kijkt nu met argusogen naar de waardeontwikkeling van de door haar WOZ-besluit afgeprijsde huizen. 'Als blijkt dat in de omgeving van de windmolens het afgelopen jaar woningen niet goedkoper verkocht zijn en de marktwaarde dus niet of nauwelijks gedaald is, kan de WOZ-waarde weer hoger ingeschat worden', zegt een woordvoerder.


Anderen die de discussie met argusogen volgen zijn honderden omwonenden van drie nieuwe molens bij Houten. Ook zij eisen een WOZ-waardedaling, om vervolgens een claim in te dienen. Ze worden daarin bijgestaan door het Planschade Instituut, een bureau dat op no-cure-no-claim-basis opereert en bij een succesvolle afhandeling 25 procent van de schadevergoeding incasseert.


En wie gaat dat betalen? Dat varieert. Slimme gemeenten zullen het risico van planschade hebben neergelegd bij de eigenaar van de molens. Eneco, dat de molens in Houten exploiteert, bevestigt dat het bedrijf in voorkomende gevallen bewoners zal compenseren. 'Maar zover is het nog lang niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden