Ruilen is een kwestie van gunnen

'Het grote ruilen', wordt het al genoemd in de Haagse wandelgangen: het onderhandelingsspel waar VVD en PvdA vrijdag aan zijn begonnen. Het doel: een regeerakkoord op hoofdlijnen. En dat zal niet op alle punten uitkomen in het midden tussen de verkiezingsprogramma's van liberalen en sociaal-democraten, zo hebben Rutte en Samsom vooraf laten weten. Vaker zal het gebeuren dat Rutte op een punt zijn zin krijgt en Samsom het volgende mag incasseren. De setting aan tafel is er naar: VVD-informateur Kamp zit naast de PvdA-onderhandelaars en PvdA-informateur Bos naast de VVD'ers.


De hoofdrolspelers zijn ervan overtuigd dat dit een snellere en vruchtbaardere manier van zakendoen is dan het zoeken van compromissen op elk afzonderlijk dossier. 'Niet alles kapot onderhandelen', is Ruttes overtuiging. Zonder politieke pijn zal dat niet gaan. 'Partijbelang moet soms wijken voor landsbelang', valt in beide kampen dan ook al dagen te horen. Het is het begin van het voorbereiden van de eigen achterban op onderhandelingsresultaten die hier en daar heel anders kunnen gaan uitpakken dan de kiezers wellicht verwachten. Soms zal de score nul zijn, soms loopt die op tot 100 procent. 'Je moet elkaar iets gunnen', zeggen VVD'ers daarover.


PvdA'er Willem Vermeend, bewindspersoon in Paars I en II, kent de methode nog uit de onderhandelingen van destijds met de VVD. 'Het is geven en nemen. Wij moesten er bijvoorbeeld genoegen mee nemen dat het hoogste tarief in de inkomstenbelasting omlaag ging van 60 naar 52 procent. Dat was slikken. Maar in ruil daarvoor bleef de sociale zekerheid ongeclausuleerd overeind.'


Over hun inzet willen de partijen sinds de dag van de verkiezingen niets meer kwijt, maar de grote dossiers zijn genoegzaam bekend. Het is dus voorstelbaar dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking toch gewoon op peil blijft en de hypotheekrenteaftrek ook voor bestaande gevallen wordt beperkt. En dat in ruil daarvoor het ontslagrecht wordt versoepeld en ook de lagere inkomens meer gaan betalen voor de gezondheidszorg. Een beetje PvdA, een beetje VVD.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden