Ruftende kamelen

Generaals vechten altijd de vorige oorlog, zeggen ze. Leunstoelgeneraals, weten we nu, vechten de vorige slag. Het wordt een eitje, voorspellen ze, en dan valt het tegen, het wordt een ramp, voorspellen ze, en dan schiet het ineens flink op, het is gepiept, voorspellen ze, en dan zit er alsnog...

Het gebrek aan militaire deskundigheid was wel even een probleem deze oorlog. Dat wil zeggen, aan de kant van de media. Gretige journalisten, ingekwartierd bij trigger happy troepen, horen een tank vuren, zien drie lichtkogels en wanen zich ooggetuige van het armageddon. Bij CNN verscheen een oude generaal in beeld, die zich er erg over opwond. 'Gisteren hoorde ik iemand roepen: dit is het nieuwe oorlogvoeren, dit is de oorlog van de toekomst! Terwijl ze daar stonden met drie jeeps, een pantsoervoertuigje en lichte luchtafweer. Dat is niet de oorlog van de toekomst, dat is niet eens de oorlog van gisteren. Dat is Okinanwa 1945! Zo'n twit weet niet waar hij over spreekt.'

Waarnemers die de zaken wel in perspectief zagen waren juist weer teleurgesteld. 'We've seen nothing near the wall of fire we'd been promised', mopperde BBC-reporter Andrew Gilligan als een verwende tiener die de graphics van Playstation II vindt tegenvallen.

Maar de BBC had ook een paar geharde veteranen opgeroepen. 'I must say, coming acrosss the desert was really quite unpleasant', sprak er een live vanaf een jeep in de buurt van Basra. 'Lots of sand, lots of dust and nothing to see but a farting camel or two.' Je hóórde de grijze krulsnor.

Een andere BBC-ijzervreter vanuit Umm Qasr, waar hij eerder verwacht was: 'So sorry we're late, but we ran into some resistance on the way. Nothing serious though.'

De stemming zat er op een gegeven moment zo goed in dat Jack Straw werd aangekondigd als 'the BBC-minister of Foreign Affairs'.

De verdwazing bereikte een hoogtepunt toen commentatoren na die schijnbaar moeizame start begonnen te suggereren dat central command 'de regie kwijt was'. Ja, er waren zelfs aanwijzingen dat er geïmproviseerd werd! Alsof oorlog iets anders is dan improviseren.

De enige Nederlandse slagveldanalist die tot het laatst overeind bleef was Ko Colijn, vooral omdat hij zich aan de feiten hield en zich niet liet verleiden tot speculaties. Dit in tegenstelling tot vrijwel al zijn collega's, vooral die van CNN, waar ze waar ze qua slap gelul geen enkele ondergrens lijken te hanteren. Het Duitse televisienieuws is wat dat betreft een verademing. Ze geven je de feiten en weg zijn ze alweer. Prettig-afstandelijke presentatoren ook. Dit in tegenstelling tot de Nederlandse televisie, waar de chimps en de bavianen zich bekketrekkend achter het glas verdringen als in het apenhuis van Artis.

Hoe vanzelfsprekend het geworden is om zendtijd te vullen met what if-gezwam was vorige week mooi te horen toen BBC World Clare Short ondervroeg over de noodhulp aan Irak. Short, de Engelse minister van Ontwikkelingssamenwerking, vond het een schande dat de hulp niet op gang kwam.

'Had u zoveel humanitaire ellende verwacht?', vroeg de interviewster. 'Wat ik verwacht doet er niet toe', zei Short, 'het gaat om de toestand nu.' 'Is het erger of minder erg dan u gedacht had?' 'Dat doet er niet toe', zei Short opnieuw, 'er moet snel iets gebeuren.' 'Laat ik het dan zo zeggen', ging de interviewster door, 'was u verbaasd over het niveau van humanitaire nood?' 'Mevrouw', zei Short, geïrriteerd nu, 'u stelt een onnuttige vraag. Er zijn daar mensen in nood die geholpen moeten worden.'

Een onnuttige vraag.

Als je op die manier gaat luisteren hoor je ineens heel wat onnuttige vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden