Nieuwsbreak

Ruben L. Oppenheimer: 'Jammer, Van Ojik had een fijn hoofd om te tekenen'

GroenLinks vervangt Bram van Ojik voor Jesse Klaver, opnieuw een aardbeving in Nepal en Tarik Z. staat voor de rechter. Vandaag bespreken we het nieuws van de dag met iemand die van reflecteren op het nieuws zijn beroep maakt: cartoonist Ruben L. Oppenheimer.

Zelfportret van Ruben L. Oppenheimer Beeld Ruben L. Oppenheimer

Hoe start een cartoonist, grotendeels afhankelijk van het nieuws, zijn werkdag?
'Mijn dag begint na een ontbijtje en een kop koffie achter een computer met een enorm scherm, en daarnaast nog een kleiner scherm. Dan heb ik nog een soort grote iPad waar ik op teken, en ik luister afwisselend Radio 1 voor het nieuws en Radio 6 om te ontspannen. Ik kijk weinig televisie, maar als ik heb gehoord dat er die avond ervoor iets interessants is gebeurd bij Pauw, dan kijk ik dat terug. Verder ga ik langs al mijn gebookmarkte nieuwssites en heb ik de NOS-app voor pushberichten. Het lijkt wel een soort mini headquarters.'

Dat klinkt bijna als een obsessie?
'Ik wil altijd weten wat er gebeurt, dat had ik ook gehad als ik geen cartoonist was geweest. Als kind keek ik als eerste op Teletekst als de televisie aanging. Dat check ik nog steeds met mijn iPhone, ik denk dat de puntigste mensen van de NOS-redactie daar werken. Ze zijn heel snel en brengen het nieuwsfeit in een paar zinnen. Het is niet alleen nostalgie, ik heb echt waardering voor de kwaliteit van Teletekst.'

U had voor dit gesprek nog een gesprek met uw advocaat, mogen we zo brutaal zijn om te vragen waar dat over ging?
'Dat mag. We hebben strategisch overleg gevoerd over de rechtszaak tussen mij en Theo Hiddema. De rechter heeft gezegd dat een maker van een satirische uiting, zoals mijn cartoon, aan feitenonderbouwing moet doen. Satire is vaak losjes gebaseerd op feiten, maar die feiten moeten wel opgerekt kunnen worden. Hiddema denkt nog steeds dat het om een persoonlijke vete gaat, maar het gaat mij gewoon om het principe.'

Rechtszaak Hiddema versus Oppenheimer

Oppenheimer is volgens de rechtbank in Maastricht in de fout gegaan met een cartoon over advocaat Theo Hiddema. Oppenheimer en de huis-aan-huiskrant De Ster, die de cartoon publiceerde, moeten rectificeren. Het Hoger Beroep dient op 1 juni. Lees hier meer.

De cartoon waar de rechtszaak om draait Beeld Ruben L. Oppenheimer

Dat gaan we zien op 1 juni, wat was volgens u het nieuws van vandaag?
'Dat is natuurlijk toch het opstappen van Bram van Ojik bij GroenLinks. Ik had dat niet op dit moment verwacht. Maar ervan uitgaande dat het kabinet na de kwestie bed, bad, brood nog wel even blijft zitten, wordt Klaver nu de tijd gegund om zich klaar te stomen voor de verkiezingen. Dat lijkt me ook geen overbodige luxe voor een pikke van 29.'

Is dit nieuws voor u als cartoonist interessant?
'Het is vooral jammer, Van Ojik had een fijn hoofd om te tekenen.'

Klaver niet?
'Nee, van Ojik is dan toch echt interessanter. Het zou wel interessant zijn als GroenLinks dankzij Klaver een mooi resultaat zou boeken tijdens de volgende verkiezingen.'

Bram van Ojik in de rol van Groene Piet Beeld Ruben L. Oppenheimer

In Nepal was er weer een zware aardbeving vandaag. Al gestort op Giro 555?
'Ja, maar dat hoef je niet per se op te schrijven hoor.'

Ik doe het toch.
'Ook goed, maar ik heb moeite met de reflex waar we in schieten bij dit soort rampen.'

Wat bedoelt u daarmee?
'Bij dit soort rampen storten we één keer wat geld uit medelijden, maar ook uit een soort van zelfbevrediging. Daarna hoeven we er dan niet meer naar om te kijken. Ik denk dat het zinniger is om continu een klein beetje geld te storten. Waarom geven we pas als er mensen bedolven liggen onder het puin of verdrinken?'

Steunt u zelf ook zo'n langetermijnproject?
'Ik steun een klein project van een vriend in Uganda waar vrouwen een koe wordt gegeven, van de melk maken ze yoghurt die ze op de markt kunnen verkopen. Het zou mooi zijn als mensen in hun omgeving kijken of er vrienden of kennissen zijn die met dit soort projecten bezig zijn'

Dat vindt u nuttiger dan uw bijdrage aan Giro 555?
'Laat ik vooropstellen dat ik zelf ook hypocriet ben, maar ik heb vooral moeite met de mentaliteit. Dat er zichtbaar leed moet zijn voordat mensen het erg gaan vinden. Je heel druk maken om stierengevechten in Spanje, maar niet om de bio-industrie in eigen land.

'Je kunt wat mij betreft ook zeggen: ik houd me alleen bezig met mijn eigen kleine wereld en ik geef aan niemand wat, ook prima. Dat zie ik liever dan die dubbele moraal.'

Vandaag dient de rechtszaak tegen Tarik Z. U maakte destijds een reeks cartoons waarin u de beveiliging van de NOS op de hak nam.
'Ik was te gast bij een discussie met NOS-directeur Marcel Gelauff, het was totaal geen probleem geweest om daar met een wapen binnen te komen. Niemand wist wie ik was, en als ik op de wc was gaan zitten en had gewacht tot het acht uur was, had ik zo het journaal kunnen overvallen. Een samenleving moet volgens mij nooit wijken voor terreur, we moeten onszelf niet opsluiten, maar dit ging wel heel gemakkelijk. Als je aan een debat in De Balie wil deelnemen, word je anaal gevisiteerd, en bij de NOS kun je gewoon doorlopen.'

'Ik mocht trouwens geen vragen stellen over de beveiliging of over het gevaar voor de kwaliteit van het NOS-journaal door de concurrentie van het RTLNieuws. We mochten wel vragen wat de lievelingskleur van Gelauff was.

En wat is de lievelingskleur van Gelauff?
'Ai, dat ben ik vergeten, ik zat toen alweer te Facebooken. Ik heb wel geleerd dat er ongeveer 600 mensen bij de NOS werken!'

En wat moeten we nu met Tarik Z.?
'Volgens zijn advocaat is hij geen verwarde man. Hij liep met een klappertjespistool de NOS-studio binnen en dreigde vervolgens met radioactieve bommen. Wat moet je dan wel doen om een verwarde man te zijn? Na een mislukte maatschappelijke en juridische carrière de politiek ingaan?'

Zoals Bram Moszkowicz?
'Laten we maar niet te veel uitweiden over mislukte strafrechtadvocaten...'

Beeld Ruben L. Oppenheimer
Beeld Ruben L. Oppenheimer

De helft van alle Somaliërs in Nederland zit in de bijstand, integratiedeskundigen én Somaliërs pleiten voor speciaal doelgroepenbeleid. Vindt u dat een goed idee?
'Ik denk het wel, maar de Nederlandse overheid is als de dood om te discrimineren. Somaliërs vallen nu nu tussen wal en schip, excusez le mot, omdat de Nederlandse overheid alle immigranten over één kam scheert.

'Ik heb zelf ook een Duitse nationaliteit, naast de Nederlandse. Toen ik een Duits paspoort ging aanvragen, ontdekte ik bij de gemeente dat mijn Duitse nationaliteit nauwelijks terug te vinden is. Ze doen dat natuurlijk om Turken en Marokkanen te beschermen tegen eventuele discriminatie van ambtenaren. Maar het kan dus ook in het nadeel van bepaalde bevolkingsgroepen werken. Er is nogal een verschil tussen een Somalische immigrant en iemand uit Milwaukee. Het heeft ook iets vreemds; een registratieve maatregel tegen discriminatie.'

Ten slotte, één van uw opdrachtgevers, NRC Next, houdt op te bestaan in de huidige vorm.
'Dat is erg jammer. Het was een interessant experiment. Een eigenwijze krant naast de hoofdkrant, dat was het doel, daar is de Next echt in geslaagd. Ik betreur het vooral dat Rob Wijnberg weg moest. Wat je ook vindt van De Correspondent, zo'n man moet je in huis willen hebben. Als vormgever dacht de jonge redactie ook echt met je mee, dat is niet gebruikelijk, voor mij was dat een prettige afwisseling. Maar de hoofdredactie wil de redacties nu gaan samenvoegen en urgenter maken, ze zullen in hun oneindige wijsheid wel de juiste beslissing hebben genomen.'

Wilt u zelf nog iets kwijt?
'Ik vrees dat de jurk van Trijntje Oosterhuis bij het Songfestival niet sexy genoeg is om de aandacht af te leiden van haar hoofd.'

Dit is aflevering 513 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Zangeres Trijntje Oosterhuis tijdens de repetitie voor het Eurovisiesongfestival in de Oostenrijkse stad Wenen Beeld anp
Beeld Ruben L. Oppenheimer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden