Roze wolk aan een hijskraan ****

Speels-somber surrealisme wordt in evenwicht gehouden door speelplezier, ontroering en chemie tussen drie hoofdrolspelers.

Dramatische komedie

Regie Michel Gondry

Met Romain Duris, Audrey Tautou, Omar Sy, Gad Elmaleh

In 19 zalen

Boris Vian schreef het 200 pagina's tellende L'écume des jours (1947), volgens velen de mooiste Franse liefdesroman van de 20ste eeuw, in slechts drie dagen. Een indrukwekkende prestatie. Tenminste: als je Vians datering aan het einde van het boek mag geloven, die geheel toevallig samenvalt met zijn verjaardag. Een grap? Het zoveelste verzinsel van een schrijver die in vrijwel elke zin surrealistische loopjes met de werkelijkheid neemt?

Regisseur Michel Gondry (Eternal Sunshine of the Spotless Mind, The Science of Sleep) weet het antwoord. In zijn bewerking van L'écume des jours schrijft niet Vian, maar een enorme zaal vol driftig tikkende typisten het boek. De schrijfmachines staan op lange lopende banden en schuiven zodoende genadeloos door van de ene typiste naar de andere; is een zin niet af, dan moet de volgende tikslaaf ermee verder.

De even fabrieksmatige als chaotische productiewijze stuurt het verhaal alle kanten op. Het had een vrij alledaagse relaas kunnen worden, over de stinkend rijke flierefluiter Colin (Romain Duris) die valt voor de extreem charmante Chloé (Audrey Tautou), en tussendoor ook nog moet zorgen voor zijn onverantwoordelijke, letterlijk aan filosoof Jean-Sol Partre verslaafde boezemvriend Chick (Gad Elmaleh). De plot schiet echter wortel in een ergens tussen 1946 en 2013 zwevend universum dat zelf een amour fou met de realiteit aangaat. Van Colins op acht poten kruipende deurbel tot de zonnestralen die als strakgespannen touwen door diens huis hangen, alles is niet zoals het meestal is. Wie op Duke Ellingtons swing-melodieën de hippe 'Kijk-naar-mij' danst, krijgt elastieken armen en benen; wie een lekker drankje wil, schuift achter Colins pianocktail ('een loopje in het hoge register geeft spuitwater'). En aan de andere kant van Google zitten ijverige dames klaar om elke ingevoerde zoekopdracht handmatig te verwerken.

Dankzij een arsenaal aan digitaal en analoog knutselgerei bevat vrijwel elk shot van L'écume des jours vijf of misschien wel tien van zulke invallen; de ene keer van Vian, de andere keer van Gondry en op de beste momenten van hen samen. De roze wolk waarin Colin en Chloé zich in het boek bevinden, hangt hier aan een hijskraan die hen ver boven Parijs takelt. En zoals Vians boek steeds grimmiger van toon wordt, verliest Gondry's film gaandeweg alle kleur.

Dat Gondry weigert maat te houden en constant zijn geestverwantschap met Vians speels-sombere surrealisme belijdt, kan honger naar méér, maar ook afmattende ergernis opwekken. Gelukkig zijn er Tautou, Duris en Omar Sy (Intouchables) als Colins' kok-chauffeur-dansinstructeur-beschermeling Nicolas; drie fijne acteurs die met hun speelplezier en onderlinge chemie voor tederheid en ontroering zorgen, zelfs wanneer je aan alle geïnspireerde visuele overdaad een blauw oog dreigt over te houden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden